آختاریشلار و تاپینتیلار

دیوان شکری

( آذربایجان تورکجه سینددکی شعرلری حاققیندا)

DİVAN-i  ŞÜKRİ

(Azərbaycan türkcəsindəki şerləri haqqında)

(تبریزلی شکری، صفویلردورینین ایتگین شاعیرلریندن)

صدیار وظیفه ائل اوغلو

عشق بازان  بیدلان از هر زمین برخواستند

هیچ جا از  شکری تبریز بهتر بر نخواست 

(دیوان شکری ال یازماسیندا)

 

ادبیات تاریخیمیزین اوزه چیخاریلمایان شخصیتلریندن بیری ده «تبریزلی شکری » دیر. تورکجه شعیرلری یئنیجه اوزه چیخان  بو شاعیریمیزین آدینی یوخاریدا گتیردیگیمیز بئیت ده کی آچیق اعئتیرافینا گؤره  « تبریزلی شکری» قویدوق. اونون یالنیز بیر ال یازماسی الیمیزه چاتیب دیر. بو ال یازمادان باشقا بیر ال یازما سی اولموش اولسادا ، بو گونه دک تدقیقاتچیلارین گؤزوندن قیراقدا قالمیش اولمالی دیر. دونیا ال  یازمالار خزینه لرینده اونون یالنیز بیر نوسخه ال یازماسیندان خبر توتا بیلدیک ،اودا ایران مجلیس کیتابخاناسینین ال یازمالار مخزنینده ساخلانیلیر و هئچ بیر الیازمالار کاتالوقوندا اونون باشقا بیر ال یازماسینی تاپا بیلمه دیک . او یئگانه ال یازما اونون  اؤزونون ایستسنساخ ائتدیگی ال یازما  اثری دیر.دئمک ایستردیم کی اون بئش ایل بوندان ایره لی ایران مجلیس کیتابخاناسینین ال یازمالار بؤلومونده « دیوان شکری» آدلی بیر الیازما ایله راستلاشدیم . تانینمیش عالیم و نوسخه شوناس مرحوم اوستاد «حائری»  اؤز قاتالوقوندا اونو لیسته آلمیش و شاعیرین کیم اولدوغو و هانسی بؤلگه دن اولدوغو باره ده هئچ نه یازمامیشدیر. اوستاد «حائری» قاتالوقوندا دیوانین دیلینی آنجاق فارس دیلی یازمیش دیر. ال یازمانی  اوخودوقدان سونرا ، دیوانین ایکی دیلده یازیلدیغینین  شاهیدی اولدوم، و یالنیز فارس دیلینده تانیتدیریلدیغینا گؤره  تعجب لندیم . او گونلر ایران مجلیس کیتابخاناسینین ال یازمالار بؤلومونون مسؤولو مرحوم عالیم اوستاد  حائری یه یازدیغیم بیر مکتوبدا «دیوان شکری » نین ایکی دیلده ( تورکجه فارسجا)  اولدوغونو آچیقلادیم و اوستاد دان ایسته دیم کی، گله جک چاپلاردا و ال یازمالار فوندونون کامپیوتر سیستیم ینده یانلیشلیغی ایصلاح ائتدیرسین و دیوانین تورجه و فارسجا اولدوغونو آیدینلاشدیرسین.

 اوستاد حائری یه یازدیغیم مکتوبومدان سونرا یئنی چاپ اولان کاتالوقدا  « دیوان شکری» نین تانیتدیریلماسیندا هر ایکی دیله ایشاره ائتمیشدیلر. بو گونه دک محتوی سی  اوزه چیخاریلمایان« دیوان شکری» نوسخه سینده تورکجه یازیلمیش اولان  شعیرلرینی اوزه چیخاردیم. .

یازدیغینا گؤره اونو تبریزلی بیلمگیمیزده هئچ ده سهو ائتمیریک. ائله جه ده اورکدن سئودیگی تبریزشهرینه بئله بیر بیتی ده واردیر:

 آرزوی سیر تبریزم به دل خشکیده است

بسکه میترسم ز دعوای حسن خان نوی

 

بیت دن گؤرونور کی شاعیر تبریز شهرینین حسرتینده یاشاییر. او تبریز دن گئدرکن هیندوستان  اؤلکه سینده یاشامیش و اورادا دا ائولنمیش و ائولاد صاحیبی اولموشدور. بیر بیت شعرینه دیققت ائدک

ندانم چه دید از نکویان هند

که شکری زخوبان ایران گذشت (نوسخه ص23)

 بو«تبریزلی شاعیرشکری» مکه ، مدینه ، عراق بنگال هیند اؤلکه لرینده یاشامیش سادا اوره یی تبریزده قالمیشدیر

مرا به هند دختری عطا فرمود

برای ماخذ مولود سال تاریخش

................ فکرم دوید بر هر سو

پس از تفحص بسیار آمد و گفتا

....... هجرت سون  یک هزارو نوّا نو(1099 ه. ق) (نوسخه ص119) 

« شکری» نین دوغوم تاریخی بللی اولمادیغی کیمی وفاتیندان دا خبر وئرن یوخدور. ( الیمیزه چاتان تذکره لرده)

تبریزلی «شکری» نین حاققیندا هئچ بیر تاریخی قایناقدا معلومات تاپا بیلمه دیک. ایران مجلیس کیتابخاناسینین ال یازمالارمخزنینده  87531  نمره ایله ساخلانیلان بو دیرلی ال یازما نین شاعیری بوتون شعیرلرینده «شکری» تخلص ائدیر. بو تبریزلی شاعیر صفویلر دؤورونون شاعیرلرینده اولموش و بیر چوخ اؤلکه لرده یاشامیش و درین حیات تجروبه لری الده ائتمیش بیر شاعیر کیمی گؤرونور. اونون تورک دیلینده یازدیغی نظیره لر گؤستریر کی، آذربایجان دیوان ادبیاتینی مکمل اوخوموش و اؤیرنمیش بیر شاعیردیر.او بیر چوخ شاعیرلرله مشاعیره لر ائتمیش و بیرچوخ کلاسیکلریمیزه، اوجومله؛ تبریزلی قوسی،حکیم محمد  فضولی، باقی، امیر نجاتی، صائب، و..... باشقالارینا نظیره لریازمیشدیر. شعیرلریندن گؤرونورکی،کؤنوللو اولمایاراق، بیر قوربت حیاتینی اؤزونه اختیار ائتمیش و عؤمرونون چوخ یاریسینی غربتده یاشامیشدیر.او اجتماعی بیر شاعیرکیمی یارادیجیلیغینا دوام ائتمیشدیر. اونون بیرچوخ شاعیرله اوزاق اؤلکه دن- اؤلکه یه مکتوبلاری گؤستریرکی،  شعیر محفیللرینده ساییلان بیر شاعیرایمیش دیوانین تورکجه  شعرلری نین ادبی دیلی اورتا عصرآذربایجان تورکجه سینده اولان شیوه دیر. او بیر شعرینده شاه سلطان حسینین بیر مصرعیندن استقبال ائتمیش و شعرینی شاه ین حضورونا چاتدیرمیشدیر  یاخین گونلرده اونون تورکجه میزده یازدیغی شعیرلری بیر کیتاب کیمی چاپ ائده جه ییک. دیواندا اولان تورکجه شعرلرینی بیرلیکده اوخویاق         

1398 قیش تهران-  صدیار وظیفه ( ائل اوغلو )

 

 

دیوان شکری

وار

یاریم بانا ( منه )یار اولسا فلکدن نه غمیم وار

کمیدن بو جهان اوزره دخی پای کمیم وار

باشیمدا اونون عشقی کبی تاج کیانم

کؤولمده اونون مئهری کمی جام جمیم وار

خرگاه چکیلمیش فلگه دود دیلیمدن

آهیم کبی باش عرشه یئتیرمیش علمیم وار

آه سحریم وار که اوخدان بتر ایشلر

زیرا کی کمان تک قورو جیسمیمده خمیم وار

داغ لاله سی پامبوق چیچگی چاک نهالی

گل گؤر نه عجب سینه ده باغ ارمیم وار

اول تیغ تغافل دمینی چرخه یئترمیش

« شکری» بونا امن اولما کی گیرنده دمیم وار

 

دوشوبدور

 

اول شوخ عجب گؤزلری مستانه دوشوبدور

گول چهره سینین شؤوقی گولستانه دوشوبدور

بو یوسف مصری نره دن عرصیه گلمیش

کیم غولغوله سی مصره و کنعانه دوشوبدور

حوسنون گئیبن کیسوت خطّ معرکه ائتمیش

عاشیق لن کشتی سی خصمانه دوشوبدور

نازین گلیب ایسترکی گریبانیمی دوتسون

بیلمزمی کی بین چاک ،گریبانه دوشوبدور

عقل و جیگر و هوش و دل و جانیم آپاردی

ترکانه گؤزی باخ کی نه تالانه دوشوبدور

«شکری» ینه اول شوخ جفاکارین الیندن

گؤولم ایشی غمدن شه مردانه دوشوبدور

 

دگیلمیوز

جام شراب عشق له جم دگیلمیوز

بزم غمینین صفاسینه محرم دگیلمیوز( امیر نجاتی)

امیر نجاتی دن تتبع ائتمیش

عشقینده حق قضاسینه خرّم دگیلمیوز؟

جور و حفایه ثابت و مؤحکم دگیلمیوز؟

عاشیقلرینین سایندا بیزی آنمادین نچون

عاشیقلر ایچنده مسلّم دگیلمیوز؟

 هیچ صورمادین بیزی کی، بو کیمسه دیر

دور خطینده داغینا مرهم دگیلمیوز؟

 بیر جام باده ائتدی « جم »ی روشناس دهر

بیز پستو - پستو می چکریز جم دگیلمیوز؟

کیمدیر ایلیشدیرن غم هیجرانه پنجه سین

بو ایش شعاردیر بیزه ،« رستم » دگیلمیوز؟

شکری کبی مگر دگیلیز پایمال عشق

زولفون کبی شکسته و درهم دگیلمیوز؟

باغ روخنده دانه ی خاله نجاتی تک

میل ایله سن عجبمیدیر آدم دگیلمیوز؟

ائله جه بیرداها امیر نجاتی دن تتبع

 

اوله مز(اولانماز)

بیری بین(مین) بحر کهردن سنه همتا اوله مز

بری بین (مین) دورلو گولون سن کبی زیبا اوله مز

حوسن چوق لیک بو طور و بو تکللّوم هانده (هایاندا)

حوکما چوق بو حهاندا بیری عیسی اوله مز

شاخ طوبی دن اگر یوز بین آغاج یوندورسان

ال آغاجی گر اولا اژدر موسی اوله مز

سوسن سنبل و مشک تری ترکیب ائدیبن

تار تار ایلسه لر زلف سمنسا اوله مز

دیشینه دور دئددیگیم بی مزه نسبت دیر بو

هر صدف پاره ِسی بیر لؤلؤ لالا اوله مز

گئجه صبّاحه ده کین جمله نی سایدیم آرادیم

که دیشین تک  اولا بیرکوکب غرّا اوله مز

وئرمه الدن اتگین صونغره (سونرا) پشیمان اولما

که دخی فوم و عدس منّ و سلوا اوله مز

 

شکری استاد ارا هر ایش ائده جکسن کی، کیشی

کؤرمه میش ایشلره استاددن آرخا اوله مز

 

هاله لنمیش

دگیل خط ، بدر اوزنده هاله لنمیش

کؤوللّر آهی دیر جواله لنمیش

چؤرموش چؤرسین اول زولف وکاکل

قاشین دورنایه بنزر قاله لنمیش

گؤرنلر گول جمالین ترله میشکن

سانیرلارکیم قیزل گول ژاله لنمیش

فغان و آهیمیز هیجران الیندن

شب هیجران کبی دنباله لنمیش

یاترکن دوشده گؤردوم روز وصلین

سئوندیکدن لبیم تبخاله لنمیش

شهیدین  حشره بیر سامانله کلسین

که گویا دشت محشر لاله لنمیش

یئمش بیرداش غمیندن شکری زار

که زنگ حیدری تک ناله لنمیش

 

بیلمنم

جیسم زاریمدن بنیم هیجران نه ایستر بیلمنم

بو سینیق کشتی دن اول طوفان نه ایستر بیلمنم

بنده یوق بیر آرزو کؤولوم همن بیتاب دیر

زخم یوقدور سینه ده پیکان نه ایستر بیلمنم

کاسه - کاسه قان وئریر شکر ایلیوب نوش ایلرم

داخی بندن گردش دؤوران نه ایستر بیلمنم

هر ندیر عالمده بربردن بتر سر کشته دور

قطره عمان آختاریر عمان نه ایستر بیلمنم

لاله ایستر داغینه مرهم نسیم صبح دن

آغزین آچمیش غنچه ی خندان نه ایستر بیلمنم

ای دمادم ائلییه ن تکلیف مسجد « قوسی» یه

عاشق بی تابده ایمان نه ایستر بیلمنم

بو شعر حمیده رئیس زاده (سحر خانیم)ین تدوین ائتدیگی «دیوان قوسی »ده موجددور.)

 

بیلمنم

گؤولمی غمدن یاخیب جانان نه ایستر بیلمنم

مولکی ویران ائتمه دن جانان نه ایستر بیلمنم

بیرجیگر خونابه سیندن نئچه کشتی یوکله نیر

ال کؤتورمز بندن اول طوفان نه ایستر بیلمنم

شورزارم ،داغم و داشم گؤگرمز کؤشنم

بیله بی حاصلدن اول دهقان نه ایستر بیلمنم

..... سندردی اریتدی یاخدی یاندردی بنی

بنده کیم جان قالمادی جانان نه ایستر بیلمنم

اهل غفلت مجلیسی اول شوخ طنازین سؤزو

بو کهن بتخانه ده قرآن نه ایستر بیلمنم

سونبول تر بوی زولفیچون یئله بین(مین) دیل تؤکر

گول نه ایستر دویمنم(دویمارام) بوستان نه ایستر

بو غزلده طبع  قوسی رهنمادیر شکریه

حقینه اول صاحب عیرفان نه ایستر بیلمنم

 

بر دخی

یار عهد ائلدی کی بر دخی عاشیقین سینه سنی داغلامیم

کئچمه دی بیر گئجه کی سینه ده بن گئنه بیر تازه داغ یاغلامیم

تاکی توتدوم او نغمه ساز اتگین بنی تنبور تک الینه آلیب

هر زامان بیر قولاق بورما وئریر هم قیدیقلیر بنی کی آغلامیم

بیله آی اوزلو ساقی یانیندا تؤوبه گر یوز قد اولسا بند اولماز

بن بو گوندن سونگره علاجیم یوق بو کتان پاره سین یاماقلامیم

بیرگونش یوزلو آی عارضلو بنی اول حدده بیقرار ائتدی

که آیاغیم جهاندا یئر توتماز تا اونو هاله تک قوجاقلامیم

بیله هندو قیزی کونگل آپاره غیرت دئیم اولماسین که اگر

بن دیش ایلن اونون دوداغلارین پان یئمیش لر کیمی بویاغلامیم

کر چه عشاق راست تک قانع اولموشام  بیر جمال گؤرمگینه

او داخی بو نوایه شعبه اولور بن اگر اوزگه نغمه چاغلامیم

سند تک ایللر لن گئجه لر گؤزومون یاشی عالمی آپاریر

ایاغینین توپراقی خیالی ایلن گر بو سیلاب اؤنونو باغلامیم

دایما چوق جفالره دؤزموش یئنه شکری دئیردین کی وفاسیزدیر.

تؤوبه کیم باخمیم دخی یوزونه راه کویون دخی آیاغلامیم.

اته گین

اله آلیر گزیجک اول گول رعنا اته گین

وهم ائدر کیم توتا بیر عاشق شئیدا اته گین

بیلدی کیم خاک ره اولدوم اته گین توتماق اوچون

گؤتورور دوشمگه قویماز یئره عمدا اته گین

دادلار قیلماغا اول کافیر الیندن گئجه لر

چیخار آهیم گؤیه تا توتا مسیحا اته گین

شاملار قانلی یاشیم موجونه البته دیر

هر نئجه کیم گؤتورور چرخ معللا اته گین

ائیله عریان گره ک آواره ی صحرای جنون

کی تعلق تیکانی توتمایا قطا اته گین

رند خاک اولسا دخی درد خم باده اولور

نه ایسه قویماز الیندن مئی صهبا اتگین

گوللر آچیلدی فضولی یاخانی چاک ائدیبن

گل توتالیم می و محبوب ایله صحرا اته گین

حکیم فضولی دن تتبع ائتمیش

اته گین

................... دود دیلیم دوتسه ثریا اته گین

اشک چشمیم شط اولوب گر توتا دریا اته گین

جیگریم آتشی آتش کوره سین کول ائدیبن

اؤتوب اوندان یاخا گر عرش معللا اته گین

ور بوکولسه بئلیم اول حدده کی شاگرد ائدیب

بوکه  زانوی تادیب اوپه ملا اته گین

دست آمالیم اوزولسون کرم حقدن اگر

ساله عشقین توتا بیر اؤزگه تمنا اته گین

ال گؤتورمم یاخاسیندن او گولون دویمه کیمی

توتارام دورد تک اول باده ی صهبا اته گین

شانه سین آلدی اله زولفونه سوگند ائتدی

که بو گون نکهت ایله دولدورا صحرا اته گین

چوق نزاکتلی دیر او ،اولمیه پژمرده ساقین

سالما گول عارضینه زولف چلیپا اته گین

بولدی بیر فیض فضولی نفسیندن شکری

که مگر بولدی دوتان خسته مسیحا اته گین

اولمادی خار دوشن اهل الینه کیم عشاق

ویردیلر الدن اله قدرله صحرا اته گین

اللریم قیسه و بوش حوسن عملدن گئدیرم

دست امید توتوب رحمت مولا اته گین

 

بو چاخماقدان

گؤول مولکوندور ای شاهیم ندیر مقصود یاخماقدان

توخونما کیم یاخار قوو تک چاخیب آتش بو چاخماقدان

داینماز آهیمین زخمینه نه (دوقوز)افلاک قالخانی

دوعا قیل ساخلاسین تانغری گؤزوم یاشینه آخماقدان

دوشیدی گرگؤزوم شول عارضه قالمازدی جان تنده

واریب جان میننت ین چکمم گرک ، شول نازلی یاشماقدان

بولاشدی قانمه باغریم ازنده قالدی زینت تک

ساقین ال ینچمق (ییخالاماق) نامیله قانیم سیلمه بارماقدان

قاشین ایمالرین گؤردوکجه دل یوز مین خیال ائیلر

که آیا بو بلادیر یا رخا چرخ معلقدن

نولر گر گوشه ی احزانیمه بیردم قدم باسسان

گؤتورسن مرحتمله شکری محزونی توپراقدان

تتبع ائتدیگیم باقی افندی شعرین اولدورکیم

یتیردی چوق فقیری ربته ی اعلایه آلچاقدان

ایگتلیک چاغی کئچدی ، بلا گلدی ،دیده تار اولدی

ولی بیر دلبری کؤردوکجه گؤزلیق ایسیترم حقدن

 

دیله رم تورکانه

میکشد بر سرمن تیغ چه بی باکانه

میزند بردل من تیر چه بی رحمانه

شده کم لطفی او باعث تسکین دلم

ور نه هجرانش مرا زود کند دیوانه

نئجه قئیدین منه ای روح روانیم ، جانیم

نئجه سالدین من بیچاره  نی  بو هجیرانه

سن او گوندن کی دئدین گشتیه اگله ن ، بیلدیم

کی وئریرسن بنی ای ایکی گؤزوم طوفانه

گؤولومون اودو گؤرونمزسه گؤزوم یاشینه باخ

دولاینم باشینه رحم ائیله کی، یئتدیم جانه

شکریم چوق دخی تزئین عبارت بیلمه م

گئجه گوندوز سنی حقدن دیله رم تورکانه

 

در این غز تتبع باقی نموده و بیت الغزل او را نیز تضمین نموده شد

دؤنه دؤنه

گون افقدن که چیقر هر سحری دؤنه دؤنه

قصدی وارکیم اؤپه اول خاک دری دؤنه دؤنه

بیله بیر سن کبی آهوی خطا (ختا) اولامادی

آوچی، قان آغلادی کوه و کمری دؤنه دؤنه

دور حوسنونده عجب دیر که او تاغی گردون

عرض ائدر عالمه شمس و قمری دؤنه دؤنه

بیلمز اتفای حرارت اونو بیر  یاخماقلا

یاندیریرعالمی  آهیم شرری دؤنه دؤنه

حبذا باقی افندی که بو بیت ین باشینه

دوشدی گؤولوم قوشونون بال و پری دؤنه دؤنه

دیده ی انجم کحل اولماقچون افلاکه

گردبادیله توتار خاک دری دؤنه دؤنه

بیله فصل گول و مهتاب و چراغان گئجه سی

کهکشان باغرین ازر شط اوزری دؤنه دؤنه

بولدو طور سخنیم باقی افندی دن فیض

چوق دگیل گرگزه اقلیم لری دؤنه دؤنه

می و محبوب خیالی، نی و ناله اثری

سالدی سرخوش کبی رقاصلری دؤنه دؤنه

بیر غزل  شکریه ال وئردی که هر تیکراری

دؤندریر سویه نبات و شکری دؤنه دؤنه

 

غربتده

هر کیم ایسترکه قاله غربتده

چکسین اول پیاله غربتده

گؤلونو وئرمه سین غمه هرگیز

قویماسین تا قراله غربتده

گؤولی غم آنلاماز اونون که اله

بیر گول اندام ساله غربتده

خاللاری مشک وساچلاری عنبر

اوغرادیم بیر غزاله غربتده

اوزو گول آغزی غونچه دیشلری دورر

طورفه صاحب جماله غربتده

وطن و عمّ و خالدن کئچدیم

تا گؤز آچدیم او خاله غربتده

تا توتدوم او دلنواز اته گین

چکمه دیم آه و ناله غربتده

یار و ساقی و باده دن غئیری

دوشمه دیم بیر خیاله غربتده

شیخ و زاهد له الفت ایلمه دیم

دوشمه دیم قیل و قاله غربتده

شکرلله که گیرمه دیم هرگیز

خرس لن بیر جواله غربتده

 

اوچ دیلده( عربجه،فارسجا، تورکجه) یازیلان بیرغزل

 

یولداشلار

هادی جنونم شد هر که را افتادم پی

منتهی به دریا شد هر رهی که کردم طی

یاد باده لعلت رعشه بر تنم انداخت

لطف کن سرت گردم یک دو جام پی در پی

لاله قدح در بر سبزه زار قدح ز خط منظر

بگذرد ز لطف خدا بهتر از بهارم  دی

ای اسیر طرزت من این ستمگری تا چند

ای غلام طورت من امتحان من تا کی

عجز و خاک بوسی ها بر درش بسی کردم

تا مگر شود رامم چاره گر نشد در ری

خواهم از غمش من داغها بتن سوزم

سر نهم به صحراها اخی الدواء الکی

التفات و هر او چون دعا و شمشیرند

تللک بحیی الموتی ذلکبمیت الحّی

خاتم سلیمانی کیم لب و دهانیندور

فکرین آیت بودور گلدی قهرمان خط ای هی

صاف اوزوندن بولاندیر چوق دماغینین

 

گلدی خط سوندوردی غملی کؤولومو اوخی

بو خرابه منزلدن کؤچدو یار یولداشلار

سن نه یاتمیسان شکری دور ایاغه رختین گئی

 

یئتیشدی

نوید وصل سحر کیم  بو ناتوانه یئتیشدی

دئدین کی ،شؤوق سمندینه تازیانه یئتیشدی

نئچه یل اولدو کی غمدن کونگول آچیلمادی بیردم

بو گون قولاغئمیزا عیشدن ترانه یئتیشدی

دایاندی قبه خرگاه عیش ،عرش مجیده

فلک قولاغینا آواز شادیانه یئتیشدی

یئتیشدی نامه سی دوستون، اونون مطالعه سیندن

دئدین کی ،شؤوق سمندینه تازیانه یئتیشدی

بو دور که شکری بیدل غم جهانی اونوتموش

عجب شکوه له اول یار مئهربانه یئتیشدی

براق شؤوقنه مینمیش الینده طایر همت

شکار وصل او کنجه نه خسروانه یئتیشدی

فلک ملاکه لرینی ناله دن امانه گتیردی

که تا بو قاپویه مشتاق و مخلصانه یئتیشدی

گؤزومده خاک درین بیله نوربخش لیک ائتدی

که شهرت و خبری مصرو اصفها نه یئتیشدی

گؤزو گؤتورمینین باغری چاتلادی بو الیمدن

عدو نهالی قورودو ،حسود جانه یئتیشدی

 

اته گین

(فضولی دن استقبال)

توتار اولدوم او ترک دور یکتا اته گین

کی بولونماز تایی گر سیلکه سه دریا اتگین

ساله بیلمز اله دست ید بیضا اتگین

اله آلیرگر جک اول گول رعنا اتگین

وهم ائدر کیم توتا بیر عاشق شیدا اته گین

قولیم یوق دمم ار توتسا آلیم ساتماقچون

قومیشم دردو غمین اوتماقچون

نه ائدیم او منی آتماز مگر اینجیتماق اوچون

بیلسه کیم خاک ره اولدوم اتگین توتماق چون

گؤتورور دوشمگه قویماز یره عمدا اته گین

گلین الله اوچون ای امت عیسی خولر

شاهیدی حالیم اولون منصف اولون بیر نئچه لر

بیر مسلمان ایکیمین بتگده ترسا بچه لر

چیخار آهیم گؤیه تا دوتا مسیحا اته گین

کئتدی لیلی که مگر کام الا اوندان مجنون

گؤستریب هرنه اولور اهل وفالاردا فنون

وصل یار ائتمه دی اول پاک دلی دیگرگون

بیله عریان گرگ اواره ی صحرای جنون

که تعلق تیکنی توتمیه قطعا اتگین

صبحدم سوز جگردن تتق نور شرر

خیمه ی چرخه درین تک دایانیب بیرله یاخار

نه قضا چاره اونا بولسا گرکدیر نه قدر

شاملر قانلی یاشیم موجه سی الته دیر

هر قدر کیم گرتورر چرخ معلا اته گین

شکر یا گول چاغیدیر کندینی چالاک ائدیبن

واریب احبابلری سئیره هوسناک ائدیبن

اهل عرفان شرف صحبتین ادراک ائدیبن

گوللر آچیلدی فضولی یاخانی چاک ائدیبن

گل توتالیم مئی و محبوبله صحرا اته گین

 

 

 

 

 

 

 

الله

اودو سنسن خلیله گولشن  ائدن

یونسه بطن حوت راحتگاه

سن یئتیردین کلیمی آنه سینه

چاهی محبوس مصره ائتدین جاه

نورچشم اوغول جمالی ایلن

پیر کنعانی کو ..... الله

لاجرم هر محال ممکن دور

بولسه گر گوشه ی اراده نه راه

بنده گلدیم امید و بیم ایلن

قاپونا ....به کار و نامه سیاه

گیزلی سندن دگیل مرادلریم

ای کونگول رازینی بیلن الله

ائدلیم

ای بدن قوللری یعنی که حواس عشره

ییغیلین بزم ایدوبن جام طرب نوش ائدلیم

پیر تقدیره خوش آمد دئیبن سؤز چکلیم

بوله کیم ، بیرده دیه ن  دوننکی سؤزی گوش ائدلیم

کعبه نی تکمه کیبی زینت آغوش ائدلیم

ساله لیم دون کئجه تک جیسمی ایاغدن بیرده

آلوبن نوری بصردن لب خواموش ائدلیم

روحی کیم ائو قوشو تک انس بولوبدور تندن

اورکودوب عالم تحقیق اوچون قوش ائدلیم

آچیلان قفلی گوروب بیرده بو نقشین اوخویاق

کعبه نی تکمه کیبی زینت آغوش ائدلیم

الله الحمد ظهور ائتدی بو رویا اثری

گلون احرامی ایله زیب برو دوش ائدلیم

هر قدم ده اونا مین شوق ایله لبیک دئیب

قاید شوقی بویغ ناقده چاووش ائدلیم

سعی ائدین تاکه واریب باش داغ و داشینه قویوب

نشاء مشعر ایله جمله نی مدهوش ائدلیم

ارض میناده رقیبلر دوشونه داش ووروبن

جانی قوربانی ایچون جام وفا نوش ائدلیم

اونده بقصیر قیلیر هر نئجه ممنوعی مباح

جمله تقصیربوتقصیر ایله خشپوش ائده لیم

دگلوز بیز که او رویامیزی صادق قلنون

شکرنی تا ابد الدهر فراموش ائدلیم

ییغیلین بیرده اوله اوچ کره حق شکری ایله

کعبه نی طوف ائدبن زینت آغوش ائده لیم

بو محرم کی گلیر ثبتی اوچون تاریخین

دورد الیفله(هجری قمری 1111) سنه سی اوستنی منقوش ائدلیم

قالمیشدیر

صفا دورانی فوت اولموش آرادا یاسی قالمیشدیر

کونگولده حزنی دیلده آه و واویلاسی قالمیشدیر

بولونمز مدحه شامل بیر زمان گؤر بو نه دؤوراندیر

صفادن دیلده آنجاق ....معناسی قالمیشدیر

ایچیلمیش باده سی دهرین پوزولموش مجلس ذوقی

آراده دورلو دورلو دردینه میناسی قالمیشدیر

نه سئودالرده نفعی قالدی نه نفعی تجارتدن

باشنده لم یصل مهرولرون سوداسی قالمیشدیر

وفا رفع اولدی عهد و وعده و میثاقدن مطلق

اراده مکر و حیله خد و جبر و استیلاسی قالمیشدیر

اگر بزاز اگر غزاز اگر عطار اگر صفار

واریب قسط ائتمقده  نقدین غوغاسی قالمیشدیر

دیانت محو اولوندی.... دلال معنادن

مگر رشوت ویرن تاجرده دین معناسی قالمیشدیر

بلادن یوز چئویرمز خلق  اگر نفعی وبا اولسا

زکاته یوق سؤزوم کیم پایه اعلاسی قالمیشدیر

.......................... بحمد الله

که حاکم حکمی و مستوفی استیفاسی قالمیشدیر

بلورسن گر دوشر حومار ایچون ایش بصره اهلینه

که ایمان مطلقا مفقود اولوب دعواسی قالمیشدیر

مروت یوقدور اربابنده نه شاهه نه درویشه

......... نه شبلی الده نه خرماسی قالمیشدیر

نه صوفی سینده صفوت قالدی نه شان و کراماتی

بلی خلقی مسخر ائیله مک وسواسی قالمیشدیر

خطیبی هم امام خلق دیر هم عامل دیوان

دیلینده خطبه دن دوت ساخله آلاالقاسی قالمیشدیر

وصیت تولیت حقی امامت شرطی ایسترکن

خراسان اهلی نین بوینونده حق الناسی قالمیشدیر

جهانده قالمه میش بیر صافدل حق سویله ین کیمسه

تؤکولموش شیسه سی گوزگونون آرخاسی قالمیشدیر

دئیلردی ایکی سؤز اورتاسیندا اوچ یالان گاهی

اونوندا ایکی باشی محو اولوب اورتاسی قالمیشدیر

آغیزلاردا دعاو ذکردن اصلا حلاوت یوق

بوتون گون چیین جنت و یمین حلواسی قالمیشدیر

اناسین س ... گیم عنوان مکتوب محبت دور

آناسی یودی حقین بینوا آتاسی قالمیشدیر

...............

شیمدی هر بیر ناسرین ختاسی قالمیشدیر

محمد امتی اسمندور و خیرالامم وصفون

رسول اکرمین گوستر گوروم نه رضاسی قالمیشدیر

نه چون یئر تیترمز گوگ چاتلامز احوالمیز گورچک

جهانین شیمدی هر بیر ناسرین خناسی قالمیشدیر

سبب ظاهر گرکمز ..........................................

رجال اسبابی محو اولموش بلا اجناسی قالمیشدیر

امانسیزدیر بو طوفان شکری امید نجاتین یوق

سفینه نوحه گیر تا گیجه نین بیر پاسی قالمیشدیر

............. یکتایه اعتراف و توبه و عجز و دعا مز وار

بلا دفع اولماغا پیرین دم گویاسی قالمیشدیر

 

دورانینی سوردی

کاور پاشا که مکر ایلن محمد پاشه اولموشدی

بش اون گون بصره ده دورانینی سوردی

جزایرلو دییب حبس ایله دی هر کیم که توش گلدی

نه شیعه قویدو نه سنی نه سید بیلدی نه کوردی

رعایاآهی جوروندان یرشدی ( یاراشدی) سمع مولایه

بیر اون گون قویمادی کئچسین که تیر غیب لن ووردی

الیندن هر قدر قانلار که خلق الله اوتموشدو

اونون قانینه اول تاوانی حکم الله چکدیردی

ییتیر خلقه بو پیغامی که تاریخ فناسیدور

سیزه مین مژده مومنلر که مولا فاسقی ووردی