وطنین اوزوندن چوخ سئون شاعیر

 

باش یازار: دکتر حسین شرقی دره جک ( سوی تورک )

BAŞYAZAR:Dr.HÜSEYN ŞƏRQİDƏRƏCƏK(SOYTÜRK)

 بیر دوغولور وار اولماق اوچون – بیری ده یوخ اولور وارلیق اوچون، آذربایجان توپراقی ازلدن بری ارنلر یوردو اولموشدور و اولاجاقدیر. یوردوموز دونیا تاریخی ایچریسینده همیشه فیکیر و دوشونجه اونجوللویو ایله باشقالارینا اورنک اولموشدور. مین ایللر بویو مقدس توپراقلارکیمی باشقا اولوس و خالقلار طرفیندن زیارت گاه کیمی عبادت مرکزی اولوشدور. اونون اینسانلاری ذکی، آیدین و دوغرو اولموشلار. هامییا بللی اولان اودورکی آنایوردوموز آذربایجان قیلینج و قلم قهرمانلاری ایله هر زامان تاریخده اوز یئرینی  یوکسکلرده  قوروماغی باجارا بیلمیشدیر.

هاشم طرلان ( سیدهاشم حسن زاده ) ده بیرعصره یاخین یاشی ایله ، بیرآکادمییا قدر ادبی – پوبلیستیک و اجتماعی – سیاسی چالیشمالاری و مبارزه لریله  سوز، و دوشونجه ارنلریمیزدن بیری ایدی. او همیشه یوردو اوچون یا شادی، یوردو اوچون سئودی و آذربایجان اوچون یاراتدی.

طرلانین بوتون یارادیجیلیقلاری او جومله دن ادبی- اجتماعی و سیاسی یا رادیجیلیقلاری ایچریکلیک اعتباریله زنگین تورک کولتوروندن دوغان کئچمیش دن گله جه یه کورپو اولان آذربایجان تورکونون ائنیشلی – یوخوشلو دیره نیش و مبارزه سینه حصر ائدیلمیشدیر. بویوک روح و دوها صاحیبی اولان بویوک شاعیرو ادیب هاشم طرلان آذربایجانین تاریخی عذاب و اذیتلرینی گوره رک دن، یاشایاراقدان بوتون مکمللیی ایله اونو سوز و فیکیر دونیاسیندا عکس ائتدیرمه یی، یاشاتماغی و چاتدیرماغی ، باجارمیشدی.

وطن دن وطنه سورگون اولان، وطن دن وطنه حسرتله باخان – آزاد لیغین دادینی و آجیسینی چکن هاشم طرلان سوزون حقیقی آنلامیندا آذر دن آذر و آذردن سونسوزلوغا گئدن یولون یولچوسوایدی. اونون دوشونجه عالمینده آذربایحاندان باشقا بیریسی یوخ ایدی .

اونون غرورو، اونون دیرچلیشی ، اونون دیم دیک  دوروشوندان  باشقا غلیظ و آنلاشیلمایان بیردومانلی صحنه یوخ ایدی. او دیک دوروشو، ملایم خاصیتی ، غرور دولو گولوشو ایله ائله ایلک یازدیغی شعرلرینین و میللی حکومتین اونا ارمغان ائتدیی اوزگورلوک دادنیی بوگونده بیزلره آشیلاماقدادیدی. او بیرگوزل رویا ایدی آذربایجانین گله جه یه گئدن یولوندا شیرین یوخ ایچینده ، او دیرین دریا و دنیز ایدی سوز و شعرعالمینده ، متواضع و ساغ دوروشولوایدی. ائنیلمز و جسور اورکلی ایدی. پایلاشماغی باجاران، یارادیجیلغی یایا بیلن بیراولو اینسان ایدی.

هاشم طرلان هر زامان اورنک بیرآدام ایدی. او حتی اوزوندن بویوک دوشمنلره بئله اورنه ییدی. هم ده وطن دردینی سوز اختراعلاری ایله معاصر و چاغداش دوزئیه داشیا بیلن بیلیم آدامی ایدی.

اینسانین آیا ( کره ) گئتمه سینی اوستالیقلا وطنین پارچالانمیش اورینه ملهم کمیی درمان ائدن شاعیر، وطنداشلارینی ، سویدا شلارینی قینامادان  نیک بین  گوروشله ، سیرادن آیا گئده بیلینجه ک بیرچاغمدا اونون الینین بوتایدان – اوتایا چاتماماسینی چوخ بویوک اوستالیقالا ایفاده ائمه یی باجارمیشدی. اونون مودیریک ، داهیانه حتی داها کسگین دئسک اونجول مبارز یارادیجیلیغدان بویوک شاعیرلر اوجومله دن بختیار وهابزاده و باشقالاری تأثیر له نرک منظومه لر یاراتماغی باجارمیشدی.

هاشم طرلان ساکیتجه آخان اقیانوس کیمی داخیلن چوخ زنگین و یارادیجی اینسان ایدی. اونون یارادیجیلیغی رنگارنگ اولساداچئشیدلی قونولاری احتیوا ائتسه ده بیرمعنالی اولاراق منسوب اولدوغو خالقین غرور و آجیلاریندان عیبارت دیر. جسارتله  دئیه  بیلرم کی ،اون ایللیک ژورنالیستیک حیاتیمدا  ان  میللی ، صادیق ، دوغرو و صمیمی و  اورک دن  یانان بئله وطنینی سئون اینسان اوندان باشقا بلکه بیرجه تک اونو گوردوم.

بوتون یارادیجیعلی تمناسیز و قارشیلیقسیز ایدی. او بونو بیلرکدن یارادیردی. او آجیلاری چکرک ایچینده  قان آغلایاراق  یا رادیردی . گله جک نامینه آیدین صاباحلار اوچون لاپ  اوزاقلاردا سسینی دویاچاق بیرکورپه اوچون یازیردی.

امینلیک له دئیه بیلرم کی ، بوتون یارادیجیلیغینی بیر وارلیق اوچون ، بیرعشق اوچون  ائدیردی. اودا وطن، وطن و آذربایجان اوزگورلوک نامینه ، اونو ، بونو ، منی ، سنی ، یئتییشدیرمک اوچون مجادیله ائدیردی.

فخرایله دئیه بیلرم کی بیز خدآفرین درگیسی اولاراق استاد هاشم طرلانین نثر اثری اولان "آجیلی شیرینلی خاطیرلرینی" بیرینجی دونه اولاراق بیز نشر ائتمیشیک.اوگولر اوزلو سیماسی ایله بیزیم رئداکسیایا تئز – تئز. گلردی یازیلارینی حیصه – حیصه بیزه وئرردی. هر دفعه درگیمیز نشر اولدوقجا ، درگینی گورونجه سئوینجینی بیزیمله پایلاشاردی. گوله – گوله دئیردی : « دئیین بوساینیز داچیخدی، والله قهرمان سیز، من بوگونلری اون ایللردیر حسرتله گوزله ییردیم، سن جاوان اوغلانسان هله داها چوخ گوزل شیئلر گوره جک سن »...

هاشم طرلانین خدآفرین درگیسی نین رئداکسیاسینا  گلیشی بیزلر اوچون مثبت انرژیله یاناشی آذربایجانچلیغین، گئچمشیدن بوگونه اوزانان اوزگورلوک یولونون جانلی سالنامه سی کیمی ایدی، اونون صمیمی و جددی داوارنیشی، ایستی قانلیلیغی ، ادبی دیلمیزی دریندن بیلمه سی  بیزه تانرینین معجزه سی  کیمی بیرگوندریش ایدی. همیشه یوکسک احوال – روحیه ایله بیزی یولا داوام ائتمه یه تشویق ائدیردی. حیاتیندا باشینا گلنلری آنلاتماقلا ، بوگونکو  گونوموزون  چوخ داها یاخشی اولدوغونو بیزلره خاطیر لاتماقلا ، همیشه بیزی وطن اوعزوندا  جسارتله چالیشماغا و گله جه یه ایناملا باخماغی توصیه ائدردی.

ایندی اذربایجان باشین ساغ اولسون بویوک اوغوللار دوغدون ای، بویوک اولوسوموز باشمیز ساغ اولسون، دیلمیزین ، ادبیاتیمیزین و دیره نیش مکتبیمیزین جانلی تاریخی اولان بویوک وارلیغی قایب ائتدیک ، آنجاق اونون حکمت دولو ادبی خزینه سی  هر زامان یولوموزا  ایشیق توتاجاق ، یولوموزو آیدینلاشدیراجاق  اونون دیرینی داها آرتیق بیله جه ییک.

بیلیرم کی بویوک ادبیاتچی ، دئوریمجی ، دیره نیشجی، وطن اوغلو هاشم طرلانین آدی اونون اثرلرینین اوخونوب و آراشدیریلماسیلاما هرگون یئنی دن کشف ائدیلرک ، اونوموزده  یئنی – یئنی اوفقلر آچاجاقدیر.

هاشم طرلان ( سیدهاشم حسن زاده ) 91 ایل اونجه باکی دا دونیایا گوزآچدی 25/8/1393 ده بازار گونو تهران دا حیاتا ویداع ائتدی ، 26/8/1393 ده تهران  شهرینین  بهشت زهرا  مزارلیغیندا 315- جی قیطعه ده توپراغا تاپشیریلدی.  روحو شاد ، یولو گئدرلی اولسون.

بیزده خدآفرین درگیسی عایله سی اولاراق  بو بویوک ایتگینی اونجه بویوک تورک اولوسونا، آذربایجان تورکلرینه ، ادبییات و بیلیم توپلومونا  اونون عایله سینه  و سئونلرینه باش ساغلیغی دیله یرک اولو تانریدان مرحوم استادیمیزا رحمت و قالانلارا صبیر و دوزوم دیله ییریک. بوتون قلمداشلاریمیزدان ایسته ییریک بو بویوک شخصیت حاقیندا خاطیرلری – علمی – ادبی آراشدیر مالاری وارسا بیزه گوندرسینلر. بیزده اونونلارین دیرلری یارادیجیلیقلارینی درگیمیزده نشر ائدک.

 

یوره سل یارادیجیلیقلار بوتولشمک ده اولان ادبیاتین اوزه ییدی

 

 

هربیر ادبی اثر، بدیعی ادبیات دیر واو اوزولویونده فردین دوشونجه دونیاسینین حیاتا باخیش آنلامی دیر. دوشونجه سوزه چئویریلنده دوشوندورور، تربیه ائدیر و بسله ییر هم ده جیغیر آچیر. سوز صنعت دیر اوزنده ماهیت ایچریلییی داشییر. بوماهیت ایچریلیی ایستر فرد ( کیشی ) ایستر توپلوم اوزریندن اولوملاشا بیلر. هر بیر اولوشان ادبی حادثه وارلیغین میثیلسیز تیمثالی دیر اونا گوره کی ادبیات و یا ادبی یارادیجیلیغین حیاتلا آداپتاسیون نقطه سینده گله جک نسلیرین یارادایجیلیغینا واسطه دیر، آراجدیر.

 

هامیا بللی دیرکی عصر دوورون ، زامانین اوز دیلی ، اوز ادبیاتی و یارادیجیلیغی واردیر. دانیلماز فاکت دیرکی گله جه نسلین ادبیاتینی یاردان و اولقونلاشدیران بوگونکو ادبی حادثه لردیر. و بونون سونوجوندا هربیر اولوسون بوتولشمیش ادبیاتینی یارادان یوره سل ادبی یارادیجیلیقلاردیر . دوغرو یولا آخان و ایره لیه باخان یارادیجیلیقلار اوز ایچریلیکلرینده اولوسال ( میللی ) معنویات داشییر حتی اونو جانلاندیریر.

 

میلی ادبیات بیرگونش دیرسه ، بولگه ادبیاتلاری و ادبی اولایلاری دا اونون شوعالاری دیر. چوخلو اولایلار فاکتلار اساسیندا یارانیر و گرچک علمی محرایا توکولرک بدیعی ادبیاتین اولوسال زمین ده ادراکینین  اولوشومونو ممکن  قیلیر.

 

بولگه ادبیاتی ، عینی عسگرلرین جبهه سنگرلرینده گئجه گوندوز یورولمادان ساواشینا بنره ییر، عسگرلرین هربیرینین دوروشو و استقامتی مرکزده اولان گوجه گوج قاتییر و وارلیغی توم آنلامیلا ساغلامیش اولور. بو یوره سل اولوشوم اوزلویونده قدرتلی بوتولشمه آماجینا چئویریلیر. باخمایاراق چئشیدلی یوره لرین ، چئشیدلی آغیز و لهجه لری واردیر. آنجاق او آغیز، لهجه و شیوه لر داغلاردان آخان سیزقا سولارا بنزه ییر کی بویوک چایی تشکیل ائدیر. ائله جه ده میللی ادبیاتین گوزه للیلی و زنگینلیی ده اونون یوره ، بولگه و آغیز چئشیدلیلینین چوخلوغوندادیر.

 

بونا باخمایاراق کی بوگون آذربایجان ادبیاتی، شعری، نثری و بوتولوکده ادبی دیلی هئچ بیر دوولتی یاردیمدان بهره لنمیر، آنجاق اونون وارلیغی اونو تثمیل ائدن اولوسون بویوکلویو ایله قیدالانیر و جانلانیر؛ کلیبردن همدانا، گیلاندان ، بیجارا، قزویندن ارومیه و اورالاردان بوتون آذربایجانا یاییلان آذربایجان تورک دیلی اوز وار اولماسینی یالنیز و یالنیز اوز خالقی نین اوز دیلینه اولان سئوگیسندن آلیر. هربیرائل ده ، اوبادا ، شهرده کندده یازیب یارادان، ایزسیز بیریازار و شاعیر بیلرکدن و بیلمیرکدن عموم میللی ادبیاتا گوج قاتمیش اولور.

 

هر بیر ادبیبین ، شاعیرین یازدیغی جمله و مصراع ایستر-ایستمز میللی ادبیاتا بیلیک و معلومات آرتیریر. دوشونجه خزینه سینی زنگینلشدییر. هربیر یارادیجی اینسانین اثرینده بدیعی ذوق، کدر و دویغولار اوز انعکاسینی تاپیر. بو اثرلردن سوزوب گلن و میللی عنواندا میللتین ادبی رایینی یارادان قوروماز همیشه آخارچشمه یارانیر.

 

11-جی یوزایللیک ده آذربایجان ادبیاتی قطرن تبریزی، 12- جی یوزایللیک ده نظامی گنجوینین روحو ایله قیدالانیرسا ، خاقانی ، نسیمی ، فضولی ، نباتی ، واقف ، صمدوورغون و شهریارین دوشونجه و گوروشلری ایله سهند کیمی شاعیرلرین سوز و فلسفه دونیاسیندا دده قورقود روحو جانلانیر .  یئنی دن اویانیش و جوجرمه باشلاییر، عزالدین حسن اوغلونون ترنوم ائدیی دیل بویوک بیر قایغی و سئوگی ایله ساوه ماحالیندا تلیم خانین فلسفی دوشونجه دونیاسیندا یئنی دن جانلانیر. ظلیم خانین هایقیریلاریندا گویچه ماحالی زنجانا سس وئریر، شکی دن بختیارین وطن نغمه لرینه زنجاندان، هوشنگ سس وئریر، بو سس دیار ، دیار دولاشییر، ایلک اونجه بولگه له شیر، سونرا بوتوولشرک ، گور سسه چئویریلیر و ادبی آذربایجان سسینه چئویریلیر.

 

اولو قاراداغدان، قوجا ساوالانا ، سهنددن ، قاف داغینا ، قوشقارا های سالیر، کوراوغلونون نعره سینی ، مئته نین ایگیدلینی ، بابکین شوجاعتینی ، دده قورقودن نفسینی ، قازان خانین متانتینی ، ایلدیرم تک شاخان تورک قهرمانلارینین وطن سئوگیستی حزین ، حزین بیزلره آشیلاییر . یوره دن ، بولگه یه ، بولگه دن  بولگه یه یایلاراق ادبی اورنه یه چئویریلن آنامیزین سسی هربیریمیزین یازیسیندا ابدیلشیر. اونوتمایاق کی آنادیلمیز، گوزل تورکجه میز ایلک اونجه سویله سویله جانیمیزا هوپموشدور. سونرا یازاراق اونو وارلیغیمیزا چئویرمیشیک.

 

کئچمیش ایرثی اویرنمک و کئچمیشه ارث قویماق باغلی محدودیت لری آچماق فیکیرلرده یول قویماق، آیدین گله جک یاراتماق یاخشی ادبی نمونه لر خالقیمیزا یادگار قویوب و گله جک ادبی استقامتی دوز و دوغرو یولندیرمک ائله قاراداغدان، قاراباغدان و دیگر بوکیمی وطن بوجاقلاریندان باشلایاراق میللی روح قازانمیشدی.

 

بولگه لردن گلن هربیر شاعیرین سسی دیرلی مضمونو و دولقون ایچریلیلی ایله همیشه بوتوو آذربایجان ادبیاتینا جان قاتمیشدیر. آذربایجان ادبیاتی اینسانلاری اینسانلار آدینا لایق اولاراق همیشه اوجا و شرفلی ذیروده دایانان ادبیات نمونه سی اولموشدور. یوردوموزون گوزل طبیعی و دوغال گوزللیک لری، قایغی چکن اینسانلاری هرزامان اونون معنوی یارادیجیلیغیندا اوزعکسینی تاپمیشدیر. هر زامان موتلولوق دولو سعادته سسله ین بیزیم ادبیات بشریته یارادیلیشدان بوگونه یعنی یارادیلیش داستانیمیزدان اوزوبری تانری سئوگیسی دیله یی ایله آدیملامیشدیر.

 

گوز اوجو باخشیلا گورمک مومکوندورکی، یوردوموزن هربیر گوشه سیندن اوجالان گوزللیک نغمه لری، شاعیر روحو، یازیچی صلابتی ائله اوز اوزلویونده باغچابانلاری ، جلیل محمد قولوزاده لری ، حسین جاوید ، صمد بهرنگی ، علیرضا نابدیللری عرصه یه گیتیرمیشدیر. هره میزه یوردون ، بیر یوره سیندن اولساقدا تک اورک ده یعنی آنا وطنین اورینده چیرپینیریق. ازلدن بئله اولموش سونا قدرده بئله اولاجاقدیر.

 

کیم بیلیر بو ادبی درنکلریمیزده یازان شاعیر و یازیچلاریمیز گله جک ده هره سی بیردونیا شهرتلی اینسانا چئویرمه یه جک ، اومیدلری ایتیردمه دن گله جه یه نیکبین باخاراق یولا داوام ائتمک ، شیفاهی ادبیاتیمیزی مطلق یازیلی ادبیاتا چئویرک. بونا گوره ده هرگون یازماق گرک دیرکی چاغداش اینسانلارین ایستک لرینه و دیلک لرینه جواب وئرن اثرلر اورتایا قویولسون ، مختلیف ادبیات نمونه لری اوخوماق و اویرنمک لازیم دیر. فیکیر و سوز خزینه میزی زنگین لئدیرمک چون واجیب دیر. اونا گوره ده یوره سل ادبیاتی مکتوبلاشدیرماق گونوموزون آن واجب و دیرلی ایشلریندن حساب اولونور.

 

شعر و نثرله یاناشی یوره سل افسانه ، اساطیر، آتالارسوزو ، داستانلار، ناغیلار ، تاپماجالار ، لطیفه لرده قلمه آلینیب و توپلانمالی دیر. هامییا بللی دیرکی بیزه بیزدن باشقا یانان یوخدور. هیچ بیر ادبی شخصیت میز ادبی ایرثمیز، ادبی نمونه لریمیز اوشاقلاریمیزا درسلیک لرده اویردیلمیر. بودا اوز اوزلویوندا اوزون زامان سوره سینده خالقیمیزین اوز کیملینه بیگانه لشمه سینه گتیریب چیخارماسینا سبب اولاجاقدیر. بئله لیک له ده یوردون هربیر اینسانینا بئله بیر بورج دوشور :

 

1-   ایلک اونجه هرکس اوز مدنیتی اویرنه جک

 

2-   اویرندیکلرینی دیگرلرینه اوتوره جک

 

3-   شیفاهی ادبیاتی یازیلی ادبیاتا آختاراجاق

 

4-   یوره سل نظم و نثری ایله یاناشی تاریخ و فولکلورودا  اونمسه یرک حیاتا کئچیریب وقوروما آلتینا آلاجاقدیر.یوره دن بوتون یوردا اولاشماق اوچون بویوک امک و سئوگی دولو اورک لازیم دیر.

 

 ظن ائتمه مک لازیم دیرکی منیم یازدیغیم بیر پارچا شعر نه یه یارایاجاق . یوخ بیر جومله بئله ، بیر میصراع بئله اوز اوزلویونده بویوک بیرتاریخدیر. کئچمیش دکی ادبی ، تاریخی، سیاسی حربی اوغورا گوره قیمت وئره جکدیر. یاخین گله جک ده هر بیرشهرین کندین و بولگه نین مدنی و ادبی اولاناقلاری یازیلی اولاراق مکتوبلاشیب گله جک نسیله اوتوروله جک دیر.

 

 

 

 

 

 

ال امه یی ƏL ƏMƏYİ

 

دونیا اینسانی و اینسان دونیاسی فرقلی قاوراملار اولسادا عینی ایچریلیی ایچرمک ده دیر. گوزو آچیقلیق، اولوملو باخیش و اونونلا یاناشی دوزگون اولماق و دوغریا یونه لیک ایره لیله مک گرکدیر. بیزیم هامیمیز اینسان اولاراق داورانیشلار  توپلوسونون یانیستدیغی وارلیقیق ، اونا گوره کی وارلیغمیزی اولوشدوران وبیزه  کیملیک وئرن یا خود ساده دیلده دئسک ظرفی دولدوران سو و اونا رنگ وئرن  هم ده اونون ایچینده اولان نسنه دیر. 

بو باخیمدان هرگون چابا گوستریب و ال امه ییمیزله کیم لیمیزه واونونلا یاناشی وارلیغیمیزین ساغلام ساپلار اوزرینده اولقونلاشماسینا قاتقیدا بولونمالییق. گوردویوموز و یاپدیغیمیز ایشلر گرچی  بیزیم کیم اولدوغوموزون آچیق گوسترگه سی دیر. آنجاق وارلیغیمیزین و شخصیت میزین هانسی یوندن ائتگیلنمه سی و هانسی آماجا ده یر قاتماسی دا اونملی دیر.

ذاتاً یاشادیغیمیز دونیادا بیرداش پارچاس اولوب هورگوده یارارلییقسا او باشقا مسئله دیر آنجاق چالیشمالییق داش داش اوسته قویان اوستا و مهندس بیزاولمالییق. دونیا اینسانی اولماق ال امه یی طلب ائدیرسه دئملی دونیا اینسانی اولماقدا زحمت و گرگین، دوغرو ایش و چالیشما طلب ائدیر. یاشادیغیمیز هریئرده ، نفس آلدیغیمیز هر بیرآلاندا فردی وارلیق اولاراق باشقالاری ایله اونیست     ده         بولونماقداییق و باشقالاری     ایله قورا   بیله جکانسیتبیزی شکیللندیریر و کیم اولدوغوموزوبیزدن اونجه بیزیتاینیانلارا سرگیلهییر.

اودورکی، ذکا و عقل صاحیب اولان  بیریاراتدیق  کیمی، اوزوموز برابر حقوق و ائشیت یاپماق اوچون امک صرف ائتمهلییک. دوننلردن آخیب گلن میللی وارلیغیمیزین بیزه وئردیی پتانسیلی ایشه سالیب و اوزریندن دولغون گله جه یه آتلانمالییق. بوتون بونلاری ائتمک اوچون زامان دیره یینه تیرمانما لییق. زامان تیره یی ده بیرنئچه یئره بولونور :

1-   کیملیمیزین گوسترگه سی اولان ایندی کی زامان کیملیمیز ( یعنی بوگون بیزتوپلوم اولاراق، کیشیسل اولاراق نئجه یاشاییریق و وارلیق گوسترگه لریمیز نه لر دیر .هانسی زحمت و امک ایله اوزوموزو باشقالارینین گوزونده  جانلادیرماقداییق. پوزوسییونوموز  نه دیر  و دونیا اینسانین ایچینده بیز حال حاضیردا  کیملریک ) .

2-   کئچمیشه دایالی کیم لیک و کئچمیشله بوگونو باغلایان عقل و منطیق عامیلری.

3-   ( یعنی بیزداشیدیغیز کیملیک بیزه هارادان و هانسی تاریخی سورجدن گلمیش و اوزریمیزده ائتگیلی اولان و بیزیم ده اونو منیمسه ییب  حیاتا کئچیردیمیز فاکتورلار هانسی دیر. هانکی عقلی کدلارین و منطیقی گلیشملرین بوتونلشدیردیی وارلیغیق بیز. بووارلیغین آداپتداسیونیزه اولماسیندا بوگونکو دوروشوموز و دوروموموز  نه دیر؟ ونه یی؟ هارایاقدر ساغلایا بیلیر. بونا آنلاملی کیم لیک اورتامی دا دئیه بیلریک اودا اوندان عیبارت دیرکی، بیزاوز عقلی چیخارلاریمیزلا گئدییمیز و گئده بیله جه ییمیز  یول اوزانتلاری نه دیر؟ هانسی کولتوردن  پای آلمیشق جانیمیزدا جانلانان عینی زاماندا رفتار و داورنیشا چئویریلین بوآلقی  نه دیر و هارداندیر؟)

4-   گله جکیونوملو کیم لیک اولوشدوروجولاری ( یعنی ایندی، کئچمیش و بونلارین بوتونلشمه سیندن  اولوشان  گله جک هانسی معاریفلنمه اوزریندن اولوشموشدور. بیزی تکمیلشدیرن مدنی گوسترگه لرنه دیر؟ هانسی سویا(نژاد)؟ هانسی یولا؟ آییدیر. اوخویا بیله جیمیز شعرلر، یاددا ساخلادیمیز آتالارسوزی، باجاردیغمیز دیل و دیللر، بیرده  ییلندیمیز اینوواسیالار و قوللانا بیلدییمیز توم یاشام آراجلاری نه دیر وکیمه آییدیر؟)

5-   گله جک و ایندیه آییدکیملیک ( بواودئمک دیرکی هربیراینسان و اونون توپلوسوندان توره ین اولوس و توپلوم صاحیب اولدوغو و اوندان قاچا    بیلمه دیی کئچمیشی باشاری  ایله کئچمیشدن بوگونه داشیمیشسا و داشیدیغینی سورکلی گلیشدیریب و اویغونلاشدیرمیشسا اوندا  گوندن گله جه یه تیرماندیغی گله جک زامان اونون هارادا و نه قدر باشاریلی اولدوغونو گستره جکدیر. باخین  یاشام اوچون  زامان  دونیا  اینسانینا قاتیلماق اوچون و یاخود دونیا اینسانی اولماق اوچون هئیچ بیرال امه یی صرف ائتمه ین اینسان و اولوس اولابیلسین کئچمیشدن  بوگونه اوزانابیلمیش آنجاق ساغلام اوزانتی یاپمادیغیندان زامان دیره ینده  گله جه یه اوزانماسی محتمل گورونمور.یاخشی گله جه یی اومید ائدیرکسه اوندا یاخشی گئچمیش یاراتمالییق.

میثال اوچون  گوتورک هرهانسی هریونلو گئری قالمیش بیر توپلومو، اوندا مشاهده ائده بیلریک کی بوتوپلومون اینسانلاری کئچمیشده نه ائتمیشلر کی؛ حالا بوگون دونیا اینسانی اولوشدوران اینسانلار کئچمیشده ایزوله حیات سوردوکلرینه گوره دونیا اینسانی اولماق  شانسینی  ایتیرمیشلر. ائله اونا گوره ده اونلارین بوگوندن گله جهیه  گئتمه سی  و زامان  دیره یینه تیرمانمالارینین احتمالی چوخ آزدیر. نهایت اونلار یوخ اولماقلا  یاخود  باشقالارینا ایشچی قوه سی   ( کوله ) و یا خودا آسیملاسیونا اوغریا بیلرلر.

یولونو دوز سئچن اولوس، توپلوم باشقلارینی اوزلرینه تابع ائتمکله یاناشی اونلارین سویکوکونو، کولتورونو و تاریخینی ده ساختالاشدیریب و زده له ییرلر. میللی و ژنیتیکی  کیم لیک  وارلیغینا  توخونما  ایذنی وئرن  بیراولوس  زامان تونلینده  یوخلوغا محکوم دور.

چوخ  یاخشی بیلمه لییک کی، کیملیک ائله حیاتین  اوزودور حیاتین ایچ اوزو ایسه اینسان اولماق دیر، هم ده اینسانلار ایچینده اینسان اولماق. دیرلری قوروماق و اونونلارین قورونماسیندا  امک وئرمک و دولغونلاشدیرماق گرک دیر. دوشونونکی بیروارلیغا ( اینسانا) حیات حاقی تانینمیش ،آنجاق او حاققینی بیلمه دن سرگردان  یاشاییرسا اوندا او کیملیک  بونالیمینا  دچار اولاجاقدیر. حیات وارلیغین توپلوسوندان و کیملیک لرین  بیرآرادا اولماسیندان  یارانیر. بوکیملیک هئچ ده تصادف لر اوزرینده  قورولمور. تصور ائدین سیزمدنی و گلیمیش بیراولوسون فردی نوماینده سی سیز آنجاق شعرینی اوخویاجاق بیر شاعیرینیز یوخدور، آنا دیلینیزده اوخویاجاق بیرکیتابینیز بئله یوخدور، تورکو سویله جک آشیغینیزدا یوخدور.

غرور ائده بیله جه بینیز بیلیم آدامینیزدا یوخدور. فخرائده بیله جه یینیز تکنولوژی ایجادینیز دا یوخدور. اوندا کئچمیشدن ایندیه قدر اوزانان کیملیک وارلیغیمیزدا اوچوروملارین اولماسینی باشا دوشمه لیسنیز. اولابیلر آجی چکمیش قهرمانلیق  گوترمیش  اجدادلارینیز اولسون ، آنجاق کیملیک زامان دیرهینده حال حاضیردا  بوشلوق تونلینده سیز. بوایسه چوخ قورخونجدور. گله جهیی  بالتالاماقدیر. گئچمیشی صیفیرلاماقدیر. باشقلارینا  یئم  اولماقدیر.

دیرلی سویداشلاریم، هر بیر اوزگور خالق  یا اولوس بوتون الده ائتدیی قازانجی قطعی شکیلده اوزآدینا یازدییریر. ایستر- ایسته مز تاریخ اونون الده ائتد یکلرینی اونون آدینا یازییر. دونیا اینسانلار آراسینده اونون ترقی یولوندا  ایره لیله مه سینه  بیر باساماق (پیلله) ده آرتیرمیش اولور  اونوتما یالیم کی،ال ده ائدیلن بوتون مادی معنوی هرزاد، او یونده(جهت) امک وئرن  و زحمت چکن کیمسه نین دیر.

آچیقجا سویله مک  گرکدیرسه دئیه بیلرم ، میثال اوچون ایران دا بیر فارسین الده ائتدیی مادی و معنوی ثروت افغانستان دا یاشایان بیرفارسی ائتگیله یه بیلر، یادا غرورلاندیرا بیلر ، آنجاق سونوج  اعتباریله  الده ائدیلن هرنه دیرسه  زامان تونلیی ایچریسیینده ایران دا کی فارسین دیر. یالینز و یالینز باشقا  او دیلی دانیشانلار اونون غرورونو  یاشایا  بیلرلر. دئدییم اودور کی ، چالیشماق گرک اوزون  اوزونه  قیمت و ده یر وئرمه لیسن.

اینسان دونیاسیندا، دونیا اینسانی اولماق و کیملیک اولوشدوران  نه  وارسا کئچمیشدن  بوگونه  و بوگوندن  گله جه یه  داشیماق بیر آذربایجان  تورکو اولاراق هامیمیزین  بورجودور. یوخسا زامان  دیره ینده  چوخ  اوزون تیرمانمادان  زامان  تونلینده  اولومه  و  یوخلوغا محکوم  اولاجاییق.

 

فولکلور بير اولوسون وارليغينين تملي و اؤزه یيدير

 

فولکلور بير اولوسون وارليغي نين تملي و اؤزگيدير. فولکلور وطندير، تورپاقدير. او، بوتون ماديي و معنوي ديرلرين عصاسيدير. شيفاهي خالق ادبياتي اولمايان بير توپلوم اوزون عؤمورلو اولا بيلمز. داها دوغروسو، فولکلور بو گونون کئچميشدن گلن کوتلوي و يئرل اؤزلليکلريدير. فولکلورون قايناق شخصلر اوزريدن توپلانماسي اونون سؤزلو ادبياتين نه قدر درين عقلي کؤکلره ساپلانديغيني گؤسترير. او دا اؤزلوگونده ميللي وارليغين قورونماسينا گتيريب چيخارير. عوموميتله، هر بير اولوسون و توپلومون ماددي و معنوي ديرلري نين زنگينليگي اونون عادت و عنعنه  سوزگجيندن سوزولوب دورولدوقدا مدني وارليغا و اونودولماز آبيده يه چئوريليرلر. اونا گؤره ده بو ايشي علمي شکيلده گؤرن مرکزلر و اينستيتوتلار اولماليدير کي، معلوماتلاري توپلاييب بير آرايا گتيرسين و قوروما آلتينا آلسين. تورک اولدوغوموزا گؤره بؤيوک تورک مدنيتينه منسوب اولدوغوموزدان بيزيم آذربايجان تورکلرينده ده شيفاهي خالق ادبياتي درين و زنگين کئچميشه دايانير. مينلرجه بيت اولان ماناس داستانيني اوزون ايللر حافيظه سينده ياشادان تورک ميلتي نهايت مين ايللر سونرا تبريزده شهرياري عرصه يه گتيرير. اونون ديليندن حيدربابا منظومه سي يارانير. او تکجه حيدر بابا منظومه سي اولاراق شهريارين فردي ياراديجيليغي دئييلدير، او عئيني زاماندا بير خالقين حيات طرزي و ياشام مئتوديکاسيدير. شهريار درين مدنيته آرخالاناراق دونيانين ان گؤزل اثريني اورتايا قويموش اولور. بو او دئمکدير کي، هر بير آذربايجان تورکو اؤز کؤکونه و سويونا دوغرو و صداقتله ياناشسا، او زامان هر بير آذربايجانلي ائويندن اونلارجا کيتاب حجمينده زنگين فولکلور و شيفاهي خالق ادبياتي  توپلاييب اورتايا چيخارماق اولار. 

  دوغروسونو سؤيلسک، هر بير تورک (آزربايجانلي) آناسي چوجوغونا قوشدوغو يوخو نغمه لري، نازلاما شعرلري ايله جانلي ادبيات قايناغيدير. بونولا ياناشي آتالاريميزين ياراتديغي سايسيز-حسابسيز آتالار سؤزو بئشيکدن قبره قدر حيات طرزيميزي و کيشيسل منليگيميزي احتيوا ائتمکده دير. اونا گؤره بونون آدي زنگين مدنيت ايرسيدير. روحوموزا، قانيميزا هوپان، آنجاق هئچ بير يئرده يازيلمايان دده-بابا و ائل ديلي ادبياتي کئچميشدن بو گونه يولوموزا توتولان ايشيقدير. سوني و ياخود سيفاريشله ياراديلان ادبياتلار کئچيجي اولاراق اوغور قازانسا دا، درين ايجتيماي و سياسي ميشت کؤکلرينه ساپلانان شيفاهي خالق ادبياتي کئچيجي اوغورلارين يوخ، ابدي وارليقلارين اوغورودور. 

  گونئي آذربايجان بو باخيمدان هم زنگيندير، هم ده توخونولماميش مونبيت قايناقدير. اورادا فولکلور و سؤزلو ادبياتي ايشله ييب حاضيرلاماق هم آساندير، هم ده چتين. قايناق موکممل اولا-اولا ايمکانلار چوخ محدوددور. باشقالاري طرفيندن ميللي سيتمه معروض قالانآذربایجان اهاليسي اون ايللردير اؤز وارليقلارينا بيگانه توتولماقداديرلار. آنا ديلي ياساق اولان کولتورو قاداغان اولونان، اوشاقلاري باشقا ديلده اوخويان، اؤز ديليني بيلمه ين، باشقا ديلين اولاناقلاريني بيلمه دن اونلارين بئينينه آخيدان و اوزاق گله جکده تاماميله ميللي وارليغيندان نسيللر يئتيشديريلن بير توپلوم حالينا گلمکده دير. اؤز آتا-بابا سؤزلريني (ضرب المثللريني)، شعرلريني، عادت-عنعنه لريني، بايرام و تؤره لريني هاراداسا اونوتماق عرفه سينده دير. فيردووسيني، حافيطي، سعديني و باشقا فارس شاعيرلريني تانييان، شعرلريني ازبردن بيلن بو توپلومون عوضولري اؤز شاعير و بيلگينلريندن دئمک اولار کي، تام شکيلده اوزاق توتولموشدور و محروم ساخلانيلميشدير. آما، گل گؤر کي، زنگين خالق ادبيات خزينه سينه  ماليک اولان آذربايجانليلار هر زامان اؤز وارليقلاريني کئچميشده کي  زنگين آتا-بابا ياراديجيليغينا آرخالاناراق قورويا بيلميشلر. 

  گوجلو آسسيميلياسييا دييرماني يارادان پهلوي شاهليق رئژيمي آپارديغي تک ديل، تک مدنيت سيياستي نتيجه سينده  غئيري-فارس اهالييه آمانسيز يوخئتمه سيياستي حياتا کئسيرميشدير. آوروپاليلاشما موثبت حال کيمي ساييلديغي زامان شووينيست پهلوي حاکيميتينده ميللي وارليقلارينا يييلنمه و موحافيظه ائتمه جينايت ساييليردي. تورک اولماق گوناه اولماق درجه سينه گتيريليب چيخاريلميشدي. تورکو تهقير، تورکه فوبييا، آنتيتورک سيياستي ايله ياناشي ايجرا اولونان سياسي ايقتيصادي و مدني مئتودلاردان ايدي. مينلرله قلم صاحيبي آنا ديلينده اثرلر ياراتماقدان ياسال اولاراق محروم ائديلميشديلر. لاکين بوتون بونلارا باخماياراق، خالق و اونون زنگين مدنيتي اؤز ايشيني گؤرمکده ايدي. مدنيت و تاريخ گيزلي-گيزلي اؤز آخاري ايله داعوام ائديردي.  

  منحوس پهلوي رئژيمي، موزدور قلم صاحيبلري نين الي ايله يازديرديغي مينلرله کيتاب هاميسي تورک وارليغي نين وار اولماسينا اؤلومجول ضربه ايدي. هله بونلار آز ايميش کيمي آز-چوخ آنا ديلينده يارانان کيتابلارين يانديريلما سيياستي بوتون دونيانين گؤزونون قارشيسيندا حياتا کئچيريلدي. آذربايجان ميللي حؤکومتي نين قورولماسي و سونرا شاه و اونون دوستلاري طرفيندن ظاليمجه سينه سوقوتا اوغراديلماسيندان سونرا آذربايجان خالقي نين بوتون ماددي و معنوي سروتي تالان اولونماغا باشلادي.  

  رسمي اولاراق تورکجه نين ايستيفاده سي قاداغان ائديلدي. مينلرله ضيالي سورگون ائديله رک ايرانين باشقا يؤره لرينه گؤندريلدي. بير ايل مودتينده ميللي دؤولتين الده ائتديگي مدني اوغورلار دارماداغين ائديلدي. تبريز و اطراف شهرلرين کوچه لري اعدام آغاجلاري ايله دولدورولدو. کيتابلار يانديريلدي، مکتبلرده اوشاقلارين ديوار قزئتلري يالاديلاراق پوزدورولدو. بير سؤزله، ميللي سيتم ميللي مظاليم باش وئردي. بوتون بو شووينيستجه جهدلر خالقي اؤز وارليغيني گيزليجه قوروماغا سؤوق ائتدي. هر بير ائل، اوبا، کند، شهر اؤز کئچميشيني سينه دن سينه يه بير-بيرينه آخيداراق ياشاتماغا مجبور اولدو.  

  بوتون بونلارا رغمن کؤکدن گلن زنگينليک يئنه اؤز سؤزونو دئمگي باجاردي. ادبياتيميز سينه لردن سينه لره گزدي. ائولرده گيزلي-گيزلي اوشاقلارا سؤيلندي. ار آنالار لايلالاريندا، نازلامالاريندا، اوخشامالاريندا پسيخولوژي اولاراق وارليقلاريني ديوان توتولموش ادبياتلاريني اؤز بالالارينا اؤتورمگي باجاردي. ارن آتالاريميز ايسه جسور و قورخماز تاورلاري ايله هر گون مکتبدن ائوه دؤنن بالالارينا دده قورقودو، نيظاميني، نسيميني، فوضوليني، ستارخاني، کوراوغلونو و ديگر اولو تورک اولوسونون زنگينليکلريني و باشاريلاريني درس کئچدي. ميللي وارليغيميزا وارلانديقجا وار اولماغيميز دا داوام ائتدي.  

  آشيقلاريميز زنگين ائل ادبياتيندان، ائل ديليندن ايلهام آلاراق سؤزوموزو سازدا و سازيميزي دا اورکلرده ياشاتدي. اونلار توي مجليسلرينده ميللي داستانلاريميزي، ميلليلشن موجاديله داستانلاريميزي، موباريزه و قهرمانليق آنلاريميزي سؤيليه رک دوشمنين قوردوغو آسسيميلياسييا دييرماني نين  سويونو کسدي. سازلاريني آليب چاناغيني آشيقلاريميزين باشينا کئچيرسه لر ده، اونلار سوسمادي، سازي و سؤزو اَيلنجه دئييل، بير سيلاح کيمي وارليق موجاديله سينده يايقين شکيلده ايستيفاده ائتديلر. بئله ليکله، دده لرين و ننه لرين سؤيلملري آشيقلارين يانيق کرمينده، ساريتئلينده ميللي کؤکلره کؤکلنرق روحوموزا هوپدورولدو. توي مراسيملري عادتن بير درس سينيفي کيمي بؤيوکلريميزين سرگيله ديگي تجروبوي حيات طرزي رفتارلاري نين گله جک نسيللره اؤتورمه وظيفه سيني يئرينه يئتيريردي. موسيقيميز و بايرام آيينلريميز و مراسيملريميز وار اولماغيميزين آلينماز سيمگه سينه چئوريلميشدي. بو گون ده بئله اولاراق داوام ائتمکده دير. 

  ياس مراسيملريميز، ديني شخصيتلريميز، ديني اينانج و آيينلريميز، آتا-بابا تؤرنلريميز هاميسي بير يئرده  بوتؤولشه رک زنگين مدنيتيميزين موحافيظينه چئوريلدي.  تويلاردا سؤيلنن ماهنيلار، ياسلاردا دئييلن عاغيلار هاميسي بير يئرده آذربايجان تورک خالقيني قوروماغي باجاردي. سيياستله، توپ و توفنگله ظاليمجه سينه قاداغالارلا يوخ اولماميزا چابا گؤسترن شووينيستلرين هدفلري پوچا چيخدي. مکتبي اليندن آلينسا دا، يوخلوغونا فرمان يازيلسا دا آنا لايلاسي هئچ زامان اليندن آلينا بيلمه دي. شهر و کند آدلاريميز اونلارين يازديغي کاغيذلار اوزرينده اؤز دئديکلري کيمي دييشديريلسه ده، ديليميزده و اورکلريميزده هئچ زامان دييشمه دي. عاغليميز و اورکلريميز دردلريميزين و ظفرلريميزين جان مکاني اولدو. هر بير فرد فرد اولاراق بير ميلت شکلينده اؤزونو اؤلومدن قوروماغي باجاردي. 

  ايران ايسلام اينقيلابيندان سونرا آنا ياسادا رسمي شکيلده گؤستريلسه ده آنا ديلينده اوخوما و يازما مسله سي حياتا کئچمه دی

 

 

 

آلین تری - Alın Təri

 

      

باش یازار: دکترحسین شرقی

 

 

دونیا دا گوردویونوز هرزاد بویوک بیرامه یین و زحمتین نتیجه سی دیر. ائله تورک لویوموزکیمی! اودا بویوک بیراولوسون بیلرک، بیلمه یرکدن صرف ائئدیی چابانین نتیجه وسونوجودور. اونو قوروماق، سئودیرمک، سئومک بیزیم هامیمزین بورجودور. زامانین و تاریخین بیزه اویرتدیی درس اوندان عبارت دیر کی، گئچمیشه سایقی ایله یاناشدیقدا گله جه یه ده ایناملا باخاق. دوزدور کرپیج کرپیچ اوسته قویولاندا دووار اولور. بوهریئرده عینی درجه ده صادیق دیر. بوتون دونیادا ایکی چارپی ایکی دورد ائدیر. ائله بونا گوره ده دونیا دا هریئرده دووار ، دوواردیر. آنجاق دووارین قورولدوغو ماتئریال فرق ائدیر.

دیرلی سویداشلار، سایین وطنداشلار  اون ایل دیرکی مطبوعات ایشینده چالیشرام بواون ایلده ان اونملی الده ائتدیکلریم دن بیری او دورکی، غرب امپریالیزمی بیزی تورک اولاراق اولکه ده دیگر قوووملره اوجومله دن ان نازیک اولانی فارسلارا قورخونج شکیل ده تانیتمیشدیر. بیرآز دیقت ائدرسینیز آنلاماغی چوخ قولای اولار. باخ بو پان تورک سوزونو نه من یاراتدیم نه ده فارس نه ده عرب بلکه قورخاق، آلچاق غرب امپریالیستی یاراتدی. فارسلار دا و بوگوکونکو ایراندا تورکه فوبی بیرهاوا وآتمسفر اولوشدورماغی باجاردی.

بیز بیر دینه ایناناراق، بیرائولکه یه صاحیب اولاراق ( من ان گنج جاوان وانرژیلی عومور چاغلاریمی بواولکه نین سرحدلرینی قوروماق اوچون صرف ائدن آدام کیمی ) دئیرم. بیزی ( مسلمانلاری ) بیر- بیرمیزله ساواشدیراندا اولکه داخلی تبلیغات دا تورک دن یاخشسی یوخدور دئییه ائولومه گوندردیلر. آنجاق اولکه دوزئینده اولکه قورولوشوندا بیزدن یابانجی یوخدور. بونه دئمک دیر؟. اورتا دوغودا انگلیس آخماقلارینین یوروتدویو سومورگه چیلیک سیاستیندن باشقا هئچ نه دئیل.

آلین تریمیزله قازاندیغیمیز تورک وارلیغیمیزی هرنه یین باهاسینا اولورسا اولسون قورومالییق. تورک مفکوره سینین گوجلولویوندن یالنیز و یالنیز قورخان بیری لری وار اودا غرب امپریالیستلریدیر. اسرائیل وارمنی اشغالچی لاردیر. دیرلی سویداشلاریم اوزرینده یوردویونوز بوتوپراقلار تورکون قیزیل قانی ایله قیدالانمیش توپراقلاردیر. بیز دوز و دوغرو اولاراق قارشیمیزدا چوخ یالانچی و ایریلری گورودوک ، گوج و ساواش میدانلاریندا بیزلری ازیب گئچه بیلمه ینلر، صفوی و عثمانلی ساواشلاری دوزنله یرک ایندی ده دونیادا تورکه فوبیا یاراداراق بیزی بیر- بیریمیزین جانینا سالماقدادیرلار. اونوتما یالیم کی دوغو تورکوستاندان باشلایان دوغرولوق اینانجی باتی آوروپادا سانجاغینی سانجان تورکلوک آتا و دده لریمیزین قیزیل قانلاری ایله سوواریلمیشدی.

ایستر چین امپریالیستی، ایستر شوونیستلیک ایستر روس میللیتچیلیی ایستر غرب قورخاقلیغی و آنارشیست لیی، ایستر اسرائیل صهیونیست لیی وارمنی قولدورلوغو هئچ بیری بیزی چوکدوره بیلمز. بیز بیرالله قولو اولاراق ایناندیغیمیز گوی تانریا سجده ائدره ک وارلیغمیزی ان اساسلی آلت یاپیلار اوزرینده قوراراق اینانجیمیز اوزریندن یولا چیخاراق آتالاریمیزین توکدویو آلین تری اوزریندن چیزدیی یولدا ایره لیلیره ک. تورکون مقدس و قوتسال آمالی اوزرینده تانرییاقول، خالق صادیق ، حاققا دوشکونلوکدن  بابالاریمیزین قوردوغو و یورتدویو یولو داوام ائتدیرمه لییک.

باخمایارق کیم ، کیم دیر. هاردادیر، هانسی سوسیال قاتا آییدیر. او اوردان تورکون آلین تری یولو ایله یولا چیخمالی دیر. حاقی، عدالتی ساونمالی دیر. امپریالیست واینسانلیق دوشمنلرینه وئردییمیز تاریخی درسلری یئنی دن وئرمه لی دیر. اوجا تورک وارلیغینا ایناناراق یولاچیخدیغیمیز بومدنی یولدا باخمایاراق کی چوخ نئشه لی و سئویملی گونلری گوردوک. بونون یانیندا آنالاریمیزین آتالاریمیزین بویوک روحلارینین بیزه ساغلادیغی اوجالیغی درک ائدرک ائنیلمه دیک ، سیغینمادیق ، اونودتمادیق و یولا داوام ائتدیک.اوشاغیمیزا ، عایله میزه گوزو کولگه لی قالساقدا. اونلارین حاققینی خداآفرینه یئدیردسک ده اونلار بو یولدا جان و روحلا منه یاردیمجی اولدو. و آلین تری دئیرک خالقیمیزین آشد یغی جیغیری گئدیشلندیرمه ییمیزی ساغلادی.

دیرلی سویداشلار :

آلین تری سوزو منیم عقلیمه بیلیرسیز هارادان گلدی، آتامین منه وئردیی چوره یین اوزرینده اونون آلین ترینین اییسینی هرزامان دویدوم، یئرییدییم تورپراغین اوزرینده منه بونو  قازاندیرنلارین آلین ترینین کوکوسونو چکدیم. آسیادان آوروپایا قدر دیلیمی ، مدنیتیمی یایان آنامین دیلیندن دویدوم اونون آلین ترینین گوجونو.سنه دئیرم ای بوگونونکو آنا؛آنا دیلینی ائوده کی اوولادینا آندیرا بیلمیرسن ، باخ  گور سن دن قاباقکی آنالار نه قدر آلین تری توکموش .

سنه دئیرم ای ائوینده اوزدیلینده  سوزو اوولادینا گئچمه یین آتا. باخ گوروم آتالاریمیزین توکدویو آلین تری قارشییندا نه قدر اوتاناجاقسان. آلین تری بیر یولدور. بیرچیزگی دیر اوتانریدان گلرک خداآفرینده سوز  دونیاسی کیمی بیزیم گله جه ک نسیله آلین تری فلسفه سی اولاراق آشیلاناجاقدیر.