خدافرین بولگه سینده فولکلوریک شعرلر

 

 

تویوغ

منیم تویوغوم آغدی بالا

دریسی  دولو یاغدی بالا

دونن بو زامان ساغدی بالا

سنی یاناسان تویوغ آپاران

اودلاناسان تویوغ آپاران

 

منیم تویوغوم هاوادا

ایییسی گلیر تاوادا

 گئدین دئیین مش جاوادا

یاندم یاناسان تویوغ آپاران

اودلاناسان تویوغ آپاران

 

 منیم تویوغوم چیل چیلیدی

قانادلاری میل میلیدی

تویوغ دئیلدی بولولیدی

 یاندم یاناسان تویوغ آپاران

اودلاناسان تویوغ آپاران

  منیم تویوغوم ککیللیدی

آیاغلاری سکیللیدی

اون کسن ای نه کینلیدی

یاندم یاناسان تویوغ آپاران

اودلاناسان تویوغ آپاران

 

کئچل کئچل یامیه

كئچل كئچل بامیه

گئتدی مریض خانیه

مریض خانا باغلئدی

كئچلین باشی یاغلئدی

 

كئچل دئیر وای باشیم

قازان دا قاینار آشیم

آشیمی ایچن اولایدی

باشیما سیچان اولایدی

لای لای

لای لای دئدیم یاتاسان

قیزل گوله باتاسان

قیزل گول سنین اولسون

کؤلگه سینده یاتاسان

 

لای لای دئدیم اوجادان

سسین چخماز باجادان

تانری سنی ساخلاسن

 چیچگدن قیزلجادان

 

لای لای دئدیم گولونجه

دانشنجا گولونجه

بالاما لای لای دئدیم

 

 

ائللرینین دیلینجه

 

لای لاینام چیمنده

یئل اوینایب اسنده

محبتدن داشیرام

سن سوتومو امنده

 

لای لای بالام بئشیکده

بولبول اوخور ائشیکده

 سن یات یوخون آلگینن

من دورموشام کئشیکده

 

لای لاین اؤز دیلینده

چالارام اؤز دیلینده

روزیسی بول اولارمش

 اولان قوزو ایلینده

 

لای لای چاللام یاتارسان

قیزل گوله باتارسان

قیزل گولون ایچینده

شیرین یوخو تاپارسان

 

لای لای دئدیم گونده من

کؤلگده سن گونده من

ایلده قوربان بیر اولار

سنه قوربان گونده من

 

لای لای بئشیگیم لای لای

ائویم ائشیگیم لای لای

سن یات من اویاخ قالم

چکیم کِشیگین لای لای

 

 لای لای دئدیم قاداسی

آیئن گونون پاراسی

من سنه قوربان اولوم

گوزومون آغی قاراسی

 

لای لای چالدم گول گوزل

قونوش گوزل گول گوزل

بیرده دونیا یئتیرمز

بئله شیرین دیل گوزل

 

یاتمارام اویاق اوللام

جوشارام بولاق اوللام

نه قدر کی جانم وار

من سنه قوربان اوللام

 

 لای لای قولوم قانادم

لای لای شؤهرتیم شانم

سن قول قاناد اول

منده سنین آرخانام

یار

لای لای عشقیم ویقاریم

لای لای یاریم نیگاریم

بو بئش گونلوک دونیادا

دایاغیم اعتیباریم

قیزل اوزوک

هالای هالای ساتئلار

ایچینه موخای قاتئلار

قارداش منه پول گؤندر

قیزل اوزوک ساتئلار

 

قیزل اوزوگوم لاخلادی

وئردیم آنام ساخلادی

آناما قوربان اولوم

یاریمی قوناق  ساخلادی

 

 

قیزل اوزوگوم فیروزه

گئدین دئیین خوروزه

بو گئجه بانلاماسن

یاریم گلجک بیزه  

 اوشاخ سئومک:

یاغش گلیر آی هانی

قاشن کیمی یای هانی

گزدیم دوزو دونیانی

یوخدو سنه تای هانی

 

جورو جورولر یاپراغی

آستانالار توپراغی

سنی ایسته می ینین

گؤزونه  زهر یاپراغی

 

منیم قیزم تلسمه سه

تئللرین اسدیرمه سه

یوز آغ ساققال گلمه سه

دیل وئرمز هئچ بیر کسه

 

بالام بالام بالاسی

بالام داغلار لالاسی

یاریسی بالام بالاسی

یاریسی ایلان بالاسی

 

 تانری آدام یارادب

باغینا بادام یارادب

هامینی کولدن یاراتسا

بالامی گولدن یارادب

 

بالاما قوربان اینکلر

گورن هاچان ایمکلر

بالاما قوربان جونگه لر

هاچان سوزون دونگه لر

 

 آلنین آت مئیدانی    

 مینیب چاپباغیم گلیر

قاشلارین قلمدی       

سورمه چکماغیم گلیر

گوزلرین پیالا           

گؤتوروب ایچماغم گلیر

یاناقلارین آلمادی      

کسیب ییماغم گلیر

دوداقلارین قایماقدی   

سیویرب ییماغم گلیر

بورونون فندقدی       

 سیندریب ییماغیم گلیر  

 

حامام

گئتدیم حاماما  لیفلندیم

چیخدم ئشیگه لوتلندیم

قفه چی منه چای گتیر

من بو چایی ایشمه رم

بو قاپدان کئچمرم

بو قاپی منیم اولسون

قرمزی دونوم اولسون

گئییم گئدیم تبریزه

تبریزده تویوم اولسون

قیزلار گلسین تویوما

چپی چالسن بویوما

 حامام

حامام حامام ایچینده

خلبیر سامان ایچینده

دَوَه دللَک لیک ائیلر

کؤهنه حامام ایچینده

 

چای قوی

چیققلی  چیققلی دور چای قو

ائوی سوپوروب ناهار قو

منیم آدیم حلمه دی  

قاراباغدان گلمه دی

قاراباغ منیم اولسون

قئرمئزی دونوم اولسون

گئییم گئدیم تربیزه( تبریز )  

تربیزده تویوم اولسون

قیزلار  گلسین تویوما

قوربان اولسون بویوما

چیققلی قیزم

جیققلی قیزیم دو چای قوی

ائوی سوپور ناهای قوی

بیر استکان وئر منه

من گئدیره م خرمنه

خرمنیمیز اوزاخدی

هوققوشوموز چولاخدی

 

آتام

منیم آتام گؤزلدی

گؤزللیکده مثلدی

گوزگو کیمی قلبی وار

دنیز کیمی صبری وار

سحر ایشه گئدنده

باشماقلارئن جوتله رم

خشلغیمی آلارام

سوسپرم دالنجا

یول گودرم گلینجه

 بایرام

بوگون آیراندی

سابا بایرامدی

گئچی شیطاندی

قویون قورباندی

 

اوُشوُدوم -  اوُشوُدوم

اوُشوُدوم  اوُشوُدوم                  

داغدان آلما داشئدیم

آلمالارم آلدئلار                     

منی یولا سالدئلار

من یولومدان بئزارام              

درین قویو قازارام

درین قویو بئش کئچی             

هانی مونون ائرکجی

ائرکجی داغ باشندا

هئی هالادم گلمه دی             

چیییت وئردیم ییمه دی

چیییت قازاندا قاینار              

قمبر بوجاخدا اوینار

قمبر گئتدی اُدونا                

 قارغی باتدی  بودونا

قارغی دئییل قامئشدی           

بئش بارماغم گوموشدی

گوموشو وئردیم تات آلدم        

تات منه  داری وئردی

دارئنی سپدیم قوشا               

 قوش منه قاناد وئردی

قانادلاندم اوچماغا               

 حاق قاپیسین آچماغا

حاق قاپیسی کیلیدلی

کیلید دوه بوینوندا                

دوه خان خان یولوندا

خان  خان یولو بوز باغلار

     

یانلاری یاپرئز باغلار

خان خان یولو مین بازار       

 ایچینده میمون گزر

میمونون بالالاری               

منی گرروب آغلادی

توماننا قئغلادی

تومانی دلیک دلیک           

 قورباغا بؤلوک بؤلوک

قورباغانی حاخلادیم          

حسن بیه ساخلادیم

حسن بیین نییی وار         

 شاققر شوققور چایی وار

ائوینده بیر لوتو وار         

 ا للی باتمان گؤتو وار

یاغیش ایستمک

اوچ قارداشن  بولودو

یئتیملرین اومودو

تانری  بیر یاغئش گوندر

آرپا بوغدا قورودو

 

آنا خانم  نه ایسته ر ؟

تانرئدان یاغش ایسته ر

الی قولو خمیرده

بیر جه قاشئق سو ایسته ر

 

چاخ داشی ؛ چاخماخ داشی

یاندی اوره گیم باشی

تانری  بیر یاغئش گوندر

گویه ر تسین داغی, داشی

یاغدی یاغیشلار

بانلادی قوشلار

حیوان گامئشلار

هارادا یاتارلار؟

 

یاغدی یاغئشلار

بانلادی قوشلار

بیتتدی قامئشلار

یئسین جامشلار

جارلادی  سس سالدی

بیزیم چاووشلار 

گلین گئداخ اوس باغا

قورباغایلا توسباغا

گئتدی کبین کسماغا

جامئش باشنا پالاز بورودو

گئتدی قولاغ آسماغا

قورباغا شللاغ آتدی

توسباغنن گوزونه باتدی

گئتدیلر شکایته

گؤندَرَسن

آی قارا چوخا ممت حسن                  

 اَینیندن چخا ممت حسن

بیرایپک یایلئلق نَمَنه دی                   

عمی قیزئنا گوندره سن

 

عمی قیزی جان عمی قیزی                

گؤزلری مرجان عمی قیزی

بیرجه جوت جوراب نمنه دی              

عمی اوغلونا گؤندرسن

 

آی قارا چوخا ممت حسن                  

 سنی گؤروم قان اَمدرسن

بیر قیزل اوزوک نمنه دی                   

عمین  قیزنا گؤندرسن

 

عمی قیزی جان عمی قیزی               

 من سنه قوربان عمی قیزی

بیرجه جوت اؤپوش نمنه دی              

 عمین اوغلونا گؤندرسن

 

آی گئتدی باتان یئره                          

ملکلر یاتان یئره

عمی قیزی قوربان اولسون                   

عمی اوغلو یاتان یئره

 

گون چئخدی لالا چئخدی                   

 عمی قیزی چؤله چئخدی

عمی اوغلو قوربان اولسون         

عمی قیزی گلن یئره

دومان

دومان قاچ قاچ قاچ         

دالنجا آتلی گَلئر

اَلی پولاتلی گَلئر

یورغانی بیتلی گَلئر

سنی بوردا توتارلار

درینه سامان تپرلر

گؤیدن آسللار

( سنی گویدن آساللار دالینا قامچی سوخللار)

تولوخ (ق)

تولوغوم اول  اول

آیران گؤز یاشنجا

یاغ اینه باشنجا

اِویمه قوناغ گلیبدی

آشم یاوان قالئبدی

قویون

قویون وار کره گزر

قویون وار کوره گزر

گئدر داغلاری گزر

گلر ایولری بزر

آغ قویون  شیشک قویون

یونو بیر دؤشک قویون

بئلامانی تئز گتیر

آغلاشئر اوشاق قویون

جهره

 آی فندی فندی جهره

اَیغیمئن  بندی جهره

وئرئیدیم سئدئرئیدیم

گَزئیدیم کندی جهره

جهره جغم پالتدی

اَییرمه دیم قالبدی

کیشیم پانبغ آلبدی

منی درده سالبدی  

اندازا(بیر نوع خالچا)

اندازانی چکدیم دارا

بارماغلاریم اولدو یارا

گئدین دئیین چشنی کار

گلسین یئله نی چوندرسین

گلمه سه آتی گوندرسین

 

تشتی  تشتی 1

آ تشتی  تشتی  تشتی                  

ووردوم گلانی کئچدی

ایکی خوروز اَل لَشدی               

 بیری قانا بلشدی

قان گئتدی چایدا دؤشدو              

 چایدان گووَرچین اوشدو

گووَرچین آلا پاختا                    

 یو واسی قلبی تاختا

یو واسین گرتوُرللر                   

منزیله یئتیرللر

منزیل بیزیم اولئیدی                 

چیت کؤینه ییم اولئیدی

چیت کؤینه ییم فلفلی                  

گل اوخو بیزیم دیلی

بیزیم دیل اوروم دیلی                 

اورومدان کئچن آتلی

قلنجی قانا باتدی                       

 قلنجی قان ایچینده

اورکلر داغ ایچینده                    

گولو بادام ایچینده

او گولون بیرین اؤزئیدیم              

ساچ باغما دوزئیدیم 

ایگید لرین تویوندا                    

 بیرجه دابان سوزئیدیم

تشتی تشتی 2

آ تشتی  تشتی  تشتی                 

ووردوم گلانی کئچدی

ایکی خوروز اَل لَشدی              

 بیری قانا بلشدی

قان گئتدی چایدا دؤشدو             

چایدان گووَرچین اوشدو

گووَرچین آلا پاختا                   

یو واسی قلبی تاختا

گئدیلر اوچورتماغا                  

 مئیداندان کئچیرتماغا

مئیدانن اغاجلاری                   

 بار گتیرمز باشلاری

خان داییمین قوشلاری              

 بیری قارا بیری آغ

میندیم آغن بوینونا                   

سوردوم خان خان یولونا

خان خان یولو داشلیدی             

کئچلین باشی یاغلیدی

بابامن باشی ساشلیدی

آنا و قیز دئییشمه سی

آنا : گئتمه بولاق باشنا قیزیم

چشمه چراخ باشنا قیزم

بیر قارا قاش گؤز اوغلان

یایلیغن آلیب  قاچار قیزم

قیز : گئتدیم بولاق باشنا آنا

چشمه چراخ باشنا آنا

اوقارا قاش گؤز اوغلانن

قوی باخم گؤز قاشنا آنا

آنا : گئتمه بولاق باشنا قیزیم

 چشمه چراخ باشنا قیزم

یایلغن قاچران اوغلان

قاچیریب سنی یاشنا قیزم

قیز: گئتمم بولاق باشنا آنا

چشمه چراق باشنا آنا

قیز اؤز ایستگینده ن

نئجه قاچب یاشنا آنا

قیز و اوغلان دئییشمه سی

قیز : دؤنگه میزده دوران اوغلاان

بیغلارینی بوران اوغلان

منه کیپریک ووران اوغلان

وئر منیم گوللو باشماغم

دابانی پوللو باشماغم

اوغلان : دؤنگه نیزده دورمامشام

بوغلاریمی بورمامشام

سنه کیپریک وورمامشام

منده یوخ گوللو باشماغن

دابانی پوللو باشماغن

قیز: گول باغچادا بارن اوللام

شیرین هیوا نارین اوللام

بیر دونه لیک یارن اوللام

گتیر میشم گول باشماغم

ایچی دولا پول باشماغم

اوغلان : گول باغچادا باریم اولسان

شیرین هیوا ناریم اولسان

بیر دؤنه لیک یاریم اولسان

وئررَم سنه گول باشماغی

 

ایچی دولو پول باشماغی

رر.آلتای آغ و اونون شعرلری

 

 

کؤلگه نین تری
چئوره سی آغ قره دنش- دنش
زاماندا ایتیب اللری
گؤزلری مایین تارلاسی
قان چیچه یی بیتیریب
کلمه لر سؤرگؤن
کؤلگه نین آلنی تر ایچینده
سولموشدو ساغ الینده چیچک لر
گؤزلرینده سؤد آغلیغیندا بیر قیز گؤرؤنؤر
ایتیریب عؤنوانی
و سول الینده ساچلی بیر فتوگراف
گاه گوزلرینه دؤنؤر گاه الینه باخئر
دایانیب مزارلیغین آرخاسیندا
گؤرؤشه تله سیر
ویریر قان چیچه یین
سول الینده کی فتوگرافا
آرتیق دؤنمک زامانی
کسیب تانری باشینین اؤستون
دنش دنش ایتیر تانرینین گؤزلرینده
اوزاقلاشئر
کؤلگه تر ایچینده

کؤلگه نین تری
چئوره سی آغ قره دنش دنش
زاماندا ایتیب اللری
گؤزلری مایین تارلاسی
قان چیچه یی بیتیریب
کلمه لر سؤرگؤن
کؤلگه نین آلنی تر ایچینده
سولموشدو ساغ الینده چیچک لر
گؤزلرینده سؤد آغلیغیندا بیر قیز گؤرؤنؤر
ایتیریب عؤنوانی
و سول الینده ساچلی بیر فتوگراف
گاه گوزلرینه دؤنؤر گاه الینه باخئر
دایانیب مزارلیغین آرخاسیندا
گؤرؤشه تله سیر
ویریر قان چیچه یین
سول الینده کی فتوگرافا
آرتیق دؤنمک زامانی
کسیب تانری باشینین اؤستون
دنش دنش ایتیر تانرینین گؤزلرینده
اوزاقلاشئر
کؤلگه تر ایچینده

اینینی سویونار کن آغاجلار
گئینیر اینسانلار


دؤشؤنجم داریخیر

یادداشت گؤتؤرؤر گؤناهلاریمدان
کؤچه ده کی لامپا ائشیغلاری
اؤزلرینی قورتاران آفریقالی چیفت
اودامداکی شعرده بیربیرلرینه ساریلیبلا
آسیا شعرینده باش قالدیریب
اونلارا موم آلیشدیرمئشام

پاییز سئوگی سینده ن دوغولان بولوت
باشیمدا خزان قافیه سینده شعر ترله ییب
گؤره سن یئل تسللی وئره جک می؟ 

دویغولاریم عؤصیان اؤستؤنده یاتیب
ترپتمه یین اونلاری
بیر خطا باش ورر

بیر اؤزوم ساخلیمینی سؤمؤرگله دیم
گئجه بویو
سانکی آوروپا گئجه قارره سینی
اؤزؤمؤ پیس حیس ائدیرم
تانرینین ثانیه عسگرلری منی یه ییرلر
اونلار چوخ آجدیلار

قئرمزی قلم حیسسیمده ن آدرسینی آلئر
اؤره ییمین جؤهری قلمیمه دولور
سنی بؤتؤن فصیللرده یازئر
یازدا فیدانلارا
یایدا گؤنشلره
پایئزدا خزانلارا
قئشدادا قارین اؤستؤنه
سن دویغولاریمدا بیته جک سن

هفته بویو ان آزی
بئش شعریم مؤصللا اولور
پالتار ماشنین بیری یارقیلاسن

زامانین دامارلارینا گیریب
اوغورلوخ قلبینه گئچه جه یم
سون دفعه سیر ائده جه یم
عزرائیلین قاپیدان گیرمه سینی
یالنیز ساچلارینی سئوه جه یم
نه دئمک اولار؟ 
گؤزلریمین دؤشونجه سی دیر
بلکه ده ماوی شاخان گؤزلریمن عؤصیانی دیر
بو نئجه سئوگی دیر
آخی گؤزلرین یاساق بؤلگه دی
دوداقلارین شاراب ماتیکلی
من آنلایئرام بایات ثانیه لری
سون ثانیه گؤزلریمده جان وررکن
باخ سنه زاماندان ساعاتلار آچاجاغام
بارماق ایزلریم قالاجاخ آنیلاریندا
و گؤزلرینده باسدیریلاجاخ
تبسسؤم پییه سنین سون قهرمانی

 

 

بیر باخیش
بیر باخیش چئخدی قارشیما
یولدان کئچیردی
بیر چیمدیک قارانلیغا اوخشاییردی گؤزلری
ساچلاری پایئز گئجه سی کیمی اوزون
باخئشلاری یاز گئجه سی تک قئسا
آی گوزلرینده چوخدان باتمئشدی
دیلک لری ایلین بیرینجی قاطاریندا کؤچمؤشدو
دئه جانیم بو سن می سن؟ 
نئجه قاییدیبسان بورا
دؤنن شکلینی گؤردؤم
قارا دنیز اونونلا اویناییردی
آق یئل اونو توللادی
ایز قالدی آیین یادداشیندا
یوک گمیسنین تاپداغیندان
بو حیسسی کیم قووور منده گؤره ن کیم؟ 
گؤره ن آیین آغلیندان نه کئچیر
نده ن تلسه تلسه بولوتدان بیر اؤرتوک آلدی؟ 

بو منم
آلتای آغ
باش قالدیرمیشام تانرینین دویغولاریندان
و ایپ اوجویوم
اؤره ییمده سئوگی دوعاسی
آلنیمدا حسرت قیریشلاری
آددیملاریمدا توپراق جسارتی
قوللاغیمدا آسفالتین ناله سی
بلکه ده اؤلؤم قده ر بؤیؤک
آجی قده ر راحات
بو منم آلتای آغ
آدیمدا یاتیب جغرافیام
دویغولاریم باتیب قانا
دیلیم تانرینین قراری
تاپاناغیم گؤیلرین جیبینده
و زامان شعرلریمه بویلو
بو منم آلتای آغ
گؤزلریم دانشیر
گؤزلریم قاماشیر
باخان دا سنه

باتان آی
دوستاق ایسی ویریر
بولاشیک بولوتلار چالئشئ باتیرسئن اونو
ییرده کی چیرکابی گییب اینینه
دییه سن دورون اونون قصدینه
او بویلانیر باخسین ییره
قونما چالیشیر بیر اوشاغین اوستؤنه
بوخارلانیر پیسلیک باشلارا دوغرو
گؤنؤ گؤندن کیرله نیریک بیز
صادیر باسدیریر بیزلری بیر بیر
صابئندا هئچ کار کسه بیلمز
هر شی بیزده ن دوغولور
بیزیم نفسیمیزده ن
بیزیم دؤشونجه میزده ن
گؤره ن آلین تری بس ادرمیش دؤنیایا
آخی آلین گیره ک آچیق اولا
دؤنیا کؤچمه دن قبریستانا
آلین تری ایله گیره ک یویونا
آلنیم گئتدیکجه یول اولور قیریشلارا
آخی گؤره ن نه اولور منه
کیم بیلیر آخی کیم
بلکه ده یولوم قیریشلاردان گئچیر

 

 

کوچه نین قارانلیق شیفره سین
بیرتک سیگارتیمین ائشئلدایان گوزلری آچابیلدی
منده ن سونرا
بونو سوکوتومداکی سون آیاق ایزلرین
آنلاتدی منه

سؤد آغلیغیندا اولان قیز
هریاناغیندا بیر مایین باسدیریب
بیر بؤلگه نین اؤره گین قانا باتیریب
او گؤله گؤله آغارییر

شهر نئجه ده ساکیت دی
سکوتو یه ییرم
سن سیز زامان دوغماخ ایسته ییرم
بلکه ده اؤزوم اؤچون
بیر اؤلونون تابوتداکی یوخوسو کیمی

دوداقلایم گورن کیمی یارقیلایاجاک
بیر تک تاریم بیلر بونو
بیرده تندیر قوخان گوزلرین

 دویغو لاریمئن اؤلدؤیونده
و سنی آغ یئل دنیزه توللایاجاک

آخشام اولاندا 
گئجه نین گؤزلرینه سئغینیرام
گؤناه دوغورام دییه سن
شعر یازاندا
بیر گؤن تانری دارا آساجاخ منی
کوچه میزین ماوی گؤزلریندن

بولوت بویلودور
گوزلرینده ایسلاک کلمه لر قوپور
کوچه ده قارشیلاییر
لامپا ائشئغلاری
چیرپئلیر قوتور آسفالتا
تابوتلوک اولور دیلک لری
بیر شاعیر کشیک دی
گؤدؤر کلمه لری
ایسلاک ایسلاک

گؤزلرین آچیلاندا پلاکارتام
گؤیلرینه قیرمزی بولوت یاپیشیب
بیرگؤن کلمه لرینین یولو دوشه جک شعریمه
قونشولاریم سئوجک سنی

من گئجه نی دؤیؤرم
شعریمده منی
دان اولدوزونون بارداقی منده
دومان تؤکؤرم
اؤزؤنو قورو کلمه لریمده
اؤزوم اؤزؤمؤ یه ییرم
ایچیمده کی آدام شعییر یاز

 

ح.ش سوي تورک

بيلمزلر

هئچ آديني

شيرين داديني

خوش آوازيني

بيلمزلر

قولاقلارينا قورقوشوم تانميشلار

ديللرينه قاندال

سني نه دويارلار، نه دئيرلر

کيم اولدوغونو بئله بيلمزلر

ياسادان، ياسامادان سؤز آچارلار

اما سنين، سنليييندن قورخارلار

وارليغيندان اورکرلر

چونکي اونلار نوکرلر

سرو نوباهاردان بيلمزلر

شاخديغين ايلديريمدان

ياغديغين ياغموردان

اوخودوغون لايلادان

سوسدوغون،

سوکولوب آتيلديغين

ماجرادان بيلمزلر

شانلي تاريخيندن،

آليني آچيق، شرفلي ووقاريندان

صميمي اوره‌ييندن

ايگيدليک رومانيندان

اونلار بيلمزلر...

اوياق اول،

آياقدا اول

ساياق اول

سنين قهريندن، آجي تهريندن

بيلمزلر

جوش، چاغلا،

آغلاساندا ووقارلا آغلا

ديم‌ديک آياقدا اول

اؤلمه، اؤلسن‌ده، اولمه‌ييني

بيلمزلر

دالغالان،


پوسگور وولکان کيمي

آتشه بوغ يانار داغ تکين

کول ائت،

يانديرماسان بيلمزلر....

قورخاق، آخماق سانارلار

ايلک ديليني، سونرا بئليني

قيرارلار، سن ديللن،

ائوده، چول ده،

اوخول دا، ايش ده

اونلار بيلمزلر...

من سن او

 


سلمان صفریان "داغلی"

سن من ايدين
من سن ايديم
آرزيميزين شيرين شيرين ماهنيلارين
داغدا سونبول
باغدا بولبول اوخويوردو
*
سن سن اولدون
من ايسه من
يولداشيميز
سيرداشيميز
قارلي دام دوواردا گزن
يازدان قاچان قارغا اولدو
* *
سن او اولسان
من او اولسام
اينان
بايقوش يووا باغلار تاخچاميزدا


کؤکلولرين کؤک يوکلري

 سلمان صفریان "داغلی

ديک دولانان کؤکلولرين کؤک يوکلري
کؤکسوزلرين چيگينينده­دير
آريق قارا بئلي بؤکوک اؤکسوزلرين آغيرليغي
اصالتلي نسبلي نين بئينينده­دير
منيم چيگنيم
سنين بئينين
ياشاييشين ناقيص رسمين بوتونله­دير
رسسام الي آلقيشلانير
آغ سارايلار دوواريندا
داشدان چيخميش قورو چؤره­ک
پالچيقلانير

وارليلارين تورپاقلاري
بير اووج دا
آرتا بلکه
يام آتلارين ديرناغيند

 

 

انعکاس اوضاع سياسي و اجتماعي دوره مشروطه در اشعار شاعر مبارز ميرزا محمد هجري


«ادوارد براون» مي‌گويد: «اگر همه اشعار و آثار اين دوره (دوره مشروطه) جمع آوري شود، تقريبا تاريخ منظوم انقلاب را تشکيل خواهد داد».

اين سخن، در حقيقت بعدي ديگر از تاريخ مشروطيت و جمع‌ ديگري از مبارزان قلم بدست آن نهضت را معرفي مي‌کند و نقش شاعران را در تحريک و تشويق مردم و روشنگري آنان تبيين مي‌نمايد.

شاعران، در حققيقت مبارزاني بودند که از سلاح شعر بعنوان کارآمدترين وسيله براي بيداري مردم و افشاگري جنايتها و خيانتهاي استبداد قاجار و استعمار روس و انگليس بهره گرفتند و با گوشزد نمودن محروميتها و ناملايمتها و علل عقب‌ماندگي مردم، آنان را به مبارزه رودر رو با دربار و عمال آن فرا خواندند.

از ويژگيهاي ادبيات دوران مشروطيت، پيوند شعر با اجتماع و مردم است و در اين عصر، شعر از دربارها فاصله گرفته و در کوچه و بازار و اجتماعات مردم وارد شد. «مردم‌گرايي» خصوصيت بارز شعر اين دوره است و شاعر دروه مشروطه، ضمن اينکه نوک تيز پيکان سروده‌هاي خود را بسوي دربار قاجار و ايادي آن هدف گرفته است، احساسات دروني مردم ستم کشيده را نيز در اشعار خود متجلي مي‌کند.

شاعران در اين نهضت، ضمن استفاده از واژه‌هاي فاخر و متين، حريم واژه‌هاي اشرافي را شکسته و واژه‌هاي مردمي و ساده کوچه و بازار را در شعر خود راه دادند. فاصله اشعار با زندگي مردم کم شده و کليد واژه‌هاي مبارزه، عدالت، فقر، محروميت، گرسنگي، ظلم و ستم، قانون خواهي، ظلم‌ستيزي، اجنبي‌پرهيزي، آزادي خواهي، وطن دوستي و ... در اين اشعار، برجستگي خاصي پيدا نمودند.

به همين دليل، شاعراني چون: ملک‌الشعراي بهار. دهخدا، عارف قزويني، نسيم شمال، اديب‌الممالک فراهاني، ميرزاده عشقي، فرخي يزدي، ميرزا علي‌اکبر صابر، ... به ماندگاري و جاودانگي رسيدند و آثار آنها، امروزه بعنوان يکي از مهم‌ترين منابع و ماخذ دوره مشروطيت محسوب مي‌شود.

اين شاعران به خوبي، رسالت خويش را در اين دوره انجام دادند و از اين وادي پر مخاطره، سرفراز و جاودانه بيرون آمدند. اوج رشادت و آزادمنشي در شعر اين مبارزان موج مي‌زند و اشعار آنان گاهي چنان قوي و رسا بوده که در پاره‌اي از مواقع، اثر آنها از اثر تجهيز قشون براي نبرد مسلحانه، بيشتر کارگر شده و مردم ستمديده را با شوق بيشتري به مبارزه تهييج نموده است