• خدآفرین کورپولری - خدآفرینده
    خدآفرین کورپولری - خدآفرینده
  • بابک قالاسی - کلیبرده
    بابک قالاسی - کلیبرده
  • شاعیرلر مزاری - تبریزده
    شاعیرلر مزاری - تبریزده
  • سلطانیه گنبذی - زنجان دا
    سلطانیه گنبذی - زنجان دا
  • شیخ صفی الدین مقبره سی - اردبیل
    شیخ صفی الدین مقبره سی - اردبیل
  • طغرولون مقبره سی - تهران - ری
    طغرولون مقبره سی - تهران - ری

گزیده مجلات

Previous Next
  • 1
  • 2
80         برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more
77         برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more
59         برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more
74         برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more
57         برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more
75     برای دریافت این نسخه اینجا کلیک کنید         Read more

اونودولموش آشيق

مسکين اسد 1262-جي گ‍ونش ايلي و 1883-جي ميلادي ايلينده مشگين شهرين حاصار کندينده بير روحاني عايله­ده دُنيايه گؤز آچيب. آتاسينين آدي ملاّ حسين و ايکي قارداشي مهدي و يوسف آديندا بير عايله­ده ياشاييرميشلار.

ايلک تحصيلاتين آتاسينين مکتب‌خانا‌سيندا بيتيريب و تورکجه، فارسجا و عربجه ديللريني اؤيرهنيب. مسکين اسد اوشاق ايکن آتاسين و آناسيني الدن وئرير و اوچ قارداش آراليقدا قاليرلار و بو ياندان او چاغدا (قاجار دُورونده) آرتيق کند جماعتينين دورومو، معيشت وضعي معلومدور. خان و فئوداللار کندلي­لرين قانيني سورورموشلار. بو دُورون ياشاييش وضعيتي مرحوم غلامحسين ساعدي­نين چوب به دست­هاي ورزيل كتابيندا آيدينلاشيب.

ايراندا آجليق يارانير و محلي خانلارين ظلمو بير طرفدن و اقتصادي بحرانليق او بيرياندان سبب اولور بير چوخ آداملار بير تيکه چؤرک تاپماق اوچون عثمانلي و قفقاز ناحيه­لرينه مهاجرت ائتسينلر. بو وضعيتي سياحتنامه ابراهيم بيک كتابيندا بئله يازيلير: «اوّلاً در ايران امنيت نيست، کار نيست، نان نيست. بيچارگان چه کنند؟ بعضي از تعدّي حکام، برخي از ظلم بيگلر بيگي داروغه و کدخدا، اين ناکسان در هر کسي بويي بردند که پنج شاهي پول دارند به هزار گونه اسبابچيني بر او مي تازند» و... بئله بير وضعيتده مسکين اسد 1903-جي ايلده ايکي قارداشييلا بيرليکده سئل کيمي مهاجرت ائدن آداملارا قوشولوب باکي­يا ساري گئديرلر. دئييلن­لره گؤره آشيق اسد ايلک شعريني صلاوات داغلاريندان سووشارکن دؤنوب ساوالانا باخيب بئله دئيير:[1]

من کي گئده­ر اولدوم غربت ياد ائله

قارلي داغلي ساوالانيم قال ايندي

ليلي مجنون کيمي دوشدوم چؤللره

قاييتماغا يوخ گمانيم قال ايندي...

دئديييمز سببلره اساساً اسدين غربته گئتمه­سي اجتماعي فلاکتلره خاطر ايميش.

سيد پيشه­وري­کي سورالار آذربايجان دموکرات فرقه­سينين باشچيسي اولور همين ايللرده مهاجرت ائدير و اؤز مهاجرتينين سببيني رضاخانين محکمه­سينده بئله دئيير: «بلوک خلخال به واسطه‌ي شرارت خان‌ها شلوغ و در معرض تاخت و تاز بود. ما بعد از غارت شدن هستي و خانمان خود، مجبور شديم با فاميل و پدر و مادر خود مسافرت به روسيه نماييم براي اينکه از وسايل براي ما هيچ‌گونه باقي نمانده بود...»

چوخ اؤنملي­دير کي مسکين اسد ده ايلک شعرينين آردينجا بئله دئيير:

ياد ائللرين داغي کسر آراني،

قادر الله اؤزون ائيله چاراني.

شاهچيلار تالادي کلّ ايراني،

حاصار باغلي گلستانيم قال ايندي!

آيريليقدي داها گؤرمه­رم سني،

کؤنول حسرت چکر ايستر وطني.

گؤروم بلا توتسون او شاهانشاهي،

هيچ دئمه­دي اول چوبانيم قال ايندي.

او چاغدا ايران مهاجرلري باکي­دا و باشقا قفقاز ناحيه­لرينده 200مين نفردن آرتيق اولور.[2]

اسد بو مهاجرلرين بيري اولور و اوّلجه نفت قويولاريندا ايشچي اولور. امّا نفت قويولاريندا چوخ ايشله­مير، اونون مزاجي و بدن حاللاري بئله بير ايشلرله اويغون اولمور. بونا گؤره باکيدان شامخور (شمکير) بؤلگهسينه گئدير و اوردا آشيق همّت­ ايله تانيش اولور و بوردادير کي اسد اؤزونو ادبياتا ساري چکير. منجه آشيق



[1]بو سؤزلره قايناق، آشيق سوزلدوز کوسالي­دير، او دا اسدنن بيرليکده گئديرميش و سورالار اسدين شاگردي اولور.

[2]سلطان­زاده.